Klasyfikacja instalacji


Spis treści

1. Wstęp

     Instalację elektryczną definiuje się jako zespół połączonych ze sobą urządzeń elektrycznych o skoordynowanych parametrach technicznych, przeznaczonych do określonych funkcji, o napięciu znamionowym do 1000 V prądu przemiennego i 1500 V prądu stałego, przeznaczonych do doprowadzenia energii elektrycznej z sieci rozdzielczej do odbiorników.
     Instalacje elektryczne w budownictwie mieszkaniowym stanowią integralną część wyposażenia budynku i w znacznym stopniu warunkują jego prawidłową i bezpieczną eksploatację. Z tego względu instalacje powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w przewidywanym okresie użytkowania pozostawały w pełnej sprawności technicznej, spełniały wymagania dotyczące mocy zapotrzebowanej, a także zapewniały określony komfortu życia mieszkańców. Powinny również charakteryzować się takimi właściwościami technicznymi, aby ich użytkownicy mogli korzystać bez ograniczeń z posiadanych urządzeń gospodarstwa domowego, sprzętu RTV, urządzeń teletechnicznych i innych w przewidywanym okresie eksploatacji instalacji, bez konieczności wykonywania jej modernizacji.
     Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015, poz. 1422), instalacja i urządzenia elektryczne, przy zachowaniu przepisów rozporządzenia, odrębnych przepisów dotyczących dostarczania energii, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, powinny zapewniać:

1) dostarczanie energii elektrycznej o odpowiednich parametrach technicznych do odbiorników,
stosownie do potrzeb użytkowych
;
2) ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym, przepięciami łączeniowymi i atmosferycznymi,
powstaniem pożaru, wybuchem i innymi szkodami
;
3) ochronę przed emisją drgań i hałasu powyżej dopuszczalnego poziomu oraz przed szkodliwym
oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.
(…).

▲ do góry

2. Klasyfikacja instalacji elektrycznych

     Klasyfikacja instalacji elektrycznych opiera się na różnych kryteriach, najczęściej ze względu na rodzaj zasilanych odbiorników i miejsca występowania oraz przewidywanego okresu użytkowania.

1) W zależności od rodzaju zasilanych odbiorców i miejsca występowania, instalacje elektryczne dzieli się na:

a) instalacje przemysłowe,
b) instalacje nieprzemysłowe,

  • w budownictwie ogólnym ( w pomieszczeniach biurowych, administracyjnych, szkolnych itp.), w budynkach użyteczności publicznej (służby zdrowia, w obiektach handlowych, bankach, kinach, itp.),
  • w budownictwie mieszkaniowym (jedno- i wielorodzinnym);

2) W zależności od rodzaju odbiorników elektrycznych instalacje elektryczne dzieli się na:

a) instalacje siłowe,
b) instalacje oświetleniowe;

3) W zależności od przewidywanego czasu użytkowania, instalacje elektryczne dzieli się na:

a) instalacje stałe,
b) instalacje tymczasowe (prowizoryczne);

4) W zależności od wpływów zewnętrznych instalacje elektryczne mogą być użytkowane;

a) w pomieszczeniach normalnych, w których nie występuje oddziaływanie wpływów zewnętrznych,
b) w pomieszczeniach szczególnych, w których występuje oddziaływanie czynników szkodliwych,
c) poza budynkami – na terenie zewnętrznym;

5) W budynkach mieszkalnych mogą być użytkowane również instalacje:

a) telekomunikacyjne,
b) domofonowe i alarmowe,
c) antenowe,
d) odgromowe.

▲ do góry

3. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych

     W skład instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych wchodzą następujące funkcjonalne elementy: przewody, elektrotechniczny sprzęt i wyposażenie instalacyjne, rozdzielnice (tablice rozdzielcze) oraz urządzenia automatyki i sterowania. W instalacjach elektrycznych (głównie w budynkach mieszkalnych) rozróżnia się, w zależności od pełnionych funkcji, następujące poszczególne elementy:

Przyłącze – linia elektroenergetyczna łącząca złącze elektryczne budynku z rozdzielczą siecią zasilającą;
Złącze elektryczne – urządzenie służące do połączenia przyłącza sieci zasilającej obiekt z instalacją odbiorczą budynku, bezpośrednio lub za pomocą wewnętrznych linii zasilających;
Rozdzielnica główna – element instalacji elektrycznej stosowany w budynkach o większej liczbie wewnętrznych linii zasilających,
Wewnętrzna linia zasilająca – obwód zasilający tablice rozdzielcze (piętrowe) i rozdzielnice mieszkaniowe,
Instalacja odbiorcza – część instalacji znajdująca się za układem pomiarowym, a w razie braku układu pomiarowego – za wyjściowymi zaciskami pierwszego urządzenia zabezpieczającego instalację od strony zasilania.

▲ do góry

4. Instalacje elektryczne w zakładach przemysłowych

     Podstawowym zadaniem instalacji elektrycznej w zakładzie przemysłowym jest dostawa energii elektrycznej do odbiorników, w sposób zapewniający odpowiednią pewność i niezawodność zasilania, wymaganą jakość energii oraz spełnienie wymagań bezpieczeństwa. Różnorodność stosowanych rozwiązań przemysłowych instalacji elektroenergetycznych wysokiego, średniego i niskiego napięcia w zakładach przemysłowych zależy od:

a) wielkości zakładu,
b) rodzaju produkcji i stosowanych technologii,
c) rodzaju zastosowanych urządzeń elektrycznych,
d) rodzaju wytwarzanych wyrobów i wynikających stąd technologii,
e) wymogów dotyczących pewności zasilania,
f) jakości dostarczanej energii elektrycznej.

1) Zakład przemysłowy może być zasilany:

a) z sieci rozdzielczej niskiego napięcia, jeżeli pobór mocy nie przekracza 200 do 300 kVA,
b) z sieci rozdzielczej średniego lub wysokiego napięcia, jeżeli pobór mocy jest większy.

     Zasilanie zakładu przemysłowego z elektroenergetycznej sieci rozdzielczej (najczęściej z sieci średniego napięcia SN/nn ), powinno zapewnić dostawę energii elektrycznej o odpowiednich parametrach technicznych, odpowiednią ochronę przed: porażeniem elektrycznym, ochronę odgromową, przed przepięciami, przeciwpożarową, nadmierną emisją drgań i hałasu oraz oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.

2) W instalacji przemysłowej niskiego napięcia rozróżnia się, w zależności od potrzeb i pełnionych funkcji, następujące elementy:

a) rozdzielnicę główną (RG) n/n – zasilaną z transformatora SN/nn,
b) obwody rozdzielcze – zasilane z rozdzielnicy głównej (RG),
c) obwody odbiorcze – zasilane z poszczególnych rozdzielnic oddziałowych (RO). Obwody odbiorcze służą do bezpośredniego przyłączenia do rozdzielnicy poszczególnych odbiorników energii elektrycznej, np.: obwodów siłowych, gniazd wtyczkowych i oświetleniowych,
d) źródła zasilania dodatkowego (rezerwowego, awaryjnego, gwarantowanego).

3) Wymaganą pewność zasilania odbiorników energii elektrycznych w zakładzie przemysłowym uzyskuje się poprzez:

a) stosowanie układów niezależnego zasilania z dwóch niezależnych źródeł zasilania,
b) sekcjonowanie szyn zbiorczych rozdzielnicy głównej niskiego napięcia zasilanej z oddzielnych transformatorów SN/nn, za pomocą automatyki samoczynnego załączenia rezerwy (SZR),
c) sekcjonowanie szyn rozdzielnic niskiego napięcia za pomocą automatyki samoczynnego załączenia rezerwy (SZR),
d) odpowiednie ukształtowanie sieci wewnątrzzakładowej,
e) stosowanie wyposażenia zapewniającego większą niezawodność układu sieci,
f) stosowanie odpowiednich układów i urządzeń zasilania rezerwowego, awaryjnego i/lub gwarantowanego.

     Obiektami wymagającymi zwiększonej pewności zasilania są najczęściej obiekty użyteczności publicznej jak: szpitale, banki, ważne urzędy państwowe, stacje pogotowia ratunkowego, obiekty wojskowe, zawodowa straż pożarna, obiekty łączności i inne.

▲ do góry