Elementy instalacji

Spis treści

 

      1. Elementy instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym

      Instalacja elektryczna składa się z odpowiednio dobranych elementów elektrycznych układu sieci, zapewniających dostawę energii elektrycznej do budynków mieszkalnych i zakładów przemysłowych, w sposób niezawodny i bezpieczny. Elementy funkcjonalne instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przedstawia rysunek 1.


Rys. 1. Uproszczony schemat  instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym
Oznaczenia: kWh – licznik energii elektrycznej, WLZ1,2,3 - wewnętrzne linie zasilające,
F - zabezpieczenia przetężeniowe przedlicznikowe.

      1.1. Przyłącze
      Przyłącze jest elementem elektroenergetycznej sieci rozdzielczej, służącym do połączenia tej sieci ze złączem elektrycznym budynku, z którego zasilana jest wewnętrzna linia zasilająca odbiorców energii elektrycznej.

      1.2. Złącze instalacji elektrycznej
      Złącze instalacji elektrycznej jest urządzeniem łączącym przyłącze kablowe lub napowietrzne elektroenergetycznej sieci rozdzielczej niskiego napięcia z instalacją odbiorczą budynku bezpośrednio lub za pomocą wewnętrznych linii zasilających. W złączu powinno się w zasadzie znajdować główne zabezpieczenie zasilania obiektu (Rys. 2).
      Zgodnie z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015, poz. 1422), w instalacjach elektrycznych należy stosować złącza instalacji elektrycznej budynku, umożliwiające odłączenie od sieci zasilającej usytuowane w miejscu dostępnym dla dozoru i obsługi oraz zabezpieczone przed uszkodzeniami, wpływami atmosferycznymi, a także ingerencją osób niepowołanych.
      Według wskazań normy N-SEP-E-002:2003 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w obiektach mieszkalnych. Podstawy planowania, złącze elektryczne budynku powinno być zainstalowane w przewidzianym i odpowiednio przystosowanym miejscu. Lokalizacja i podstawowe wymagania dotyczące instalowania złącza elektrycznego powinny być uzgodnione z dostawcą energii elektrycznej.

      Wyróżnia się dwa rodzaje złączy elektrycznych stosowanych na zasilaniu budynków mieszkalnych:
      1) złącze kablowe -  instaluje się przeważnie na zewnątrz budynków w miejscu i w sposób najbardziej dogodnym dla obsługi,
          w skrzynkach metalowych lub wykonanych z materiału izolacyjnego, z drzwiczkami przystosowanymi do zamykania na klucz,
          zamontowanych we wnękach budynków lub na specjalnych wolnostojących stanowiskach chroniących złącze przed wpływami
          atmosferycznymi;
      2) złącze napowietrzne, którego przewody są zamocowane do izolatorów umieszczonych na ścianie budynku lub stojaku
          dachowym czy przyściennym, zawierające zabezpieczenia wewnętrznych linii zasilających przed skutkami przeciążeń
          i zwarć, instalowane przeważnie wewnątrz budynku. Od złącza prowadzone są przewody do licznika energii elektrycznej
          i rozdzielnicy mieszkaniowej. Zaleca się, aby złącze instalować możliwie blisko miejsca wprowadzenia linii do wnętrza
          budynku. W przypadku przyłączy napowietrznych złącza na zewnątrz budynku instaluje sie na wysokości około 15  m
           nad poziomem terenu. Na odcinku od izolatorów zainstalowanych na ścianie budynku lub od stojaka dachowego do złacza,
           przyłącze powinno być wykonane przewodami izolowanymi ułożonymi w rurze ochronnej.

      Wymaga się, aby instalacja elektryczna każdego obiektu budowlanego powinna być zasilana z oddzielnego złącza.
       Jeżeli złącze zasila więcej niż jedną wewnętrzną linię zasilającą (WLZ), to za złączem może być zainstalowana
      główna rozdzielnica z zabezpieczeniami poszczególnych WLZ oraz zabezpieczenia obwodów administracyjnych (Rys. 1).
      Dopuszcza się stosowanie jednego złącza w budynkach bliźniaczych lub szeregowych i działkach sąsiadujących..
      Rodzaje złącz kablowych wnętrzowych: przystosowanych do przyłączenia jednego lub dwóch kabli zasilających, umożliwiających sekcjonowanie sieci kablowej oraz przyłączenie do złącza jednej lub więcej wewnętrznych linii zasilających, przedstawia rysunek 2.


Rys. 2. Wybrane konstrukcje złączy kablowych wnętrzowych przystosowanych do przyłączenia
jednego lub dwóch kabli zasilających, umożliwiających sekcjonowanie sieci kablowej oraz
przyłączenie do złącza jednej lub więcej wewnętrznych linii zasilających

      W przypadku budynków jednorodzinnych dostawca energii w warunkach technicznych zasilania wymaga zwykle, aby obok złącza elektrycznego usytuowanego na granicy posesji była zainstalowana szafka rozdzielcza z urządzeniem pomiarowym, przystosowana do rozdzielenia przewodu ochronno-neutralnego (PEN) i przyłączenia uziemienia o rezystancji co najmniej 10Ω. Z szafki pomiarowej do rozdzielnicy mieszkaniowej w budynku mieszkalnym (Rys. 3) prowadzona jest wewnętrzna linia zasilająca.


Rys. 3. Uproszczony schemat zasilanie budynku jednorodzinnego
Oznaczenia: SPD – ogranicznik przepięć; kWh – licznik energii elektrycznej,
GSU - główna szyna uziemiająca.

      1.3. Rozdzielnica główna budynku
      Rozdzielnica główna jest elementem instalacji elektrycznej budynku występującym` w przypadku, gdy z jednego złącza zasila się więcej niż jedną wewnętrzną linię zasilającą. W rozdzielnicy głównej usytuowane są zabezpieczenia poszczególnych wewnętrznych linii zasilających. Rozdzielnicę główną umieszcza się zwykle w pobliżu złącza.

      1.4. Uziom budynku
      Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r, jako uziomy instalacji elektrycznej należy wykorzystywać metalowe konstrukcje budynków, zbrojenia fundamentów oraz inne metalowe elementy umieszczone w niezbrojonych fundamentach stanowiące sztuczny uziom fundamentowy.
      Uziom fundamentowy sztuczny wykonuje się z taśmy stalowej o przekroju co najmniej 30x3,5 mm lub z pręta stalowego okrągłego o średnicy co najmniej 10 mm. Jeżeli uziom jest zalany betonem, to dla ochrony od korozji, zaleca się beton o odpowiedniej jakości oraz grubości otuliny betonowej co najmniej 5 cm.
      Elementy metalowe ze stali gołej (nieocynowane) ułożone w fundamencie budowli powinny zapewniać dobrą styczność elektryczną z gruntem. Elementy stalowe ocynkowane mogą być stosowane do połączenia uziomu z główną szyną wyrównawczą budynku.
      Według normy PN-HD 60364-5-54 w nowych obiektach budowlanych zaleca się stosowanie uziomów fundamentowych sztucznych. Budowa uziomów fundamentowych sztucznych lub równoważnych, takich jak wykorzystane na uziomy metalowe słupy ścian zewnętrznych, powinny być zalecane dla wszystkich obiektów budowlanych, przemysłowych i komunalnych.
      Uziom fundamentowy sztuczny, wykorzystywany również do celów ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej obiektów budowlanych, powinien dodatkowo spełniać wymagania normy  PN-EN 62305-1:2011 wersja polska. Ochrona odgromowa - Część 1: Zasady ogólne.

      1.5. Główna szyna wyrównawcza.
      Wiele Polskich Norm wskazuje na celowość wprowadzania do budynku w jednym miejscu wszystkich instalacji (np. wodociągowej, gazowej, wodno-kanalizacyjnej, ciepłej wody, centralnego ogrzewania) po to, aby umożliwić galwaniczne połączenie wszystkich występujących części przewodzących, do usytuowanej w tym miejscu głównej szyny wyrównawczej, przyłączonej do uziomu budynku.
      Główna szyna wyrównawcza powinna być lokalizowania w specjalnym pomieszczeniu usytuowanym w piwnicach większych budynków, nie zagrożonych pożarem lub wybuchem, w których temperatura nie może być wyższa niż 30oC. Wymiary poziome tego pomieszczenia nie powinny być mniejsze niż 1,8 x2,0 m, a wysokość nie mniejsza niż 2,0 m. Pomieszczenie, do którego wprowadzenia zostały wszystkie instalacje nazywane jest pomieszczeniem przyłączowym.
      Do głównej szyny wyrównawczej (GSW) powinny być przyłączone:
      - przewody ochronne PE (PEN),
      - metalowe elementy instalacji wprowadzonych do budynku,
      - metalowe elementy konstrukcji budynku,
      - uziom budynku,
      - metalowe elementy kabli elektroenergetycznych (powłoki pancerze).

      Każdy metalowy element powinien być przyłączony do głównej szyny wyrównawczej (GSW) w sposób niezawodny, umożliwiający jego odłączenie przy użyciu narzędzia. Elementy do rozłączania mogą być powiązane z główną szyną wyrównawczą w sposób umożliwiający pomiar rezystancji uziemienia.
      Przykład pomieszczenia przyłączowego z zainstalowanym złączem elektrycznym i główną szyną wyrównawczą przedstawia rysunek 4.


Rys. 4. Przykład pomieszczenia przyłączowego z główną szyną wyrównawczą
Oznaczenia: 1 – złącze elektryczne, 2 - instalacja kanalizacyjna, 3 - instalacja wodociągowa,
4 - instalacja centralnego ogrzewania, 5 - instalacja gazowa, 6 - wstawka izolacyjna, 7 - część przewodząca obca, 8 - wanna,
9 - listwa zaciskowa do przyłączenia przewodów wyrównawczych miejscowych, 10 - uziom urządzenia piorunochronnego,
11 - przewód odprowadzający urządzenia piorunochronnego, GSW - główna szyna wyrównawcza, PB - przewody wyrównawcze,
WLZ - wewnętrzna linia zasilająca, LPS - urządzenie piorunochronne

      1.6. Wewnętrzna linia zasilająca w budynku mieszkalnym
      Wewnętrzna linia zasilająca (WLZ) jest to obwód instalacji elektrycznej łączący złącze z licznikami energii elektrycznej u odbiorców. Objętość budynku i liczba mieszkań warunkują wielkość i złożoność wewnętrznej linii zasilającej. W skład wewnętrznych linii zasilających w budynkach wielorodzinnych, łączących odległe nieraz od złącza instalacje odbiorcze, mogą wchodzić również rozdzielnice główne budynku.

      1.6.1. Wewnętrzna linia zasilająca w budynku mieszkalnym może być:
               - obwodem instalacji elektrycznej od złącza nn do liczników energii elektrycznej u odbiorców ,
               - linią kablową nn od szafki pomiarowej usytuowanej na granicy posesji do rozdzielnicy mieszkaniowej.

      1.6.2. Wymagania instalacyjne wewnętrznych linii zasilających
               1) Przewody wewnętrznych linii zasilających należy prowadzić wewnątrz budynków, w miejscach łatwo dostępnych,
                   takich jak klatki schodowe (z wyjątkiem ewakuacyjnych) lub korytarze piwnic. W budynkach, w których występuje
                   duża liczba mieszkań lub lokali użytkowych, przewody linii WLZ prowadzi się jako główne ciągi pionowe instalacji
                   poza lokalami mieszkalnymi i użytkowymi, w wydzielonych kanałach lub szybach instalacyjnych;
               2) W budynkach do pięciu kondygnacji wykonuje się jedną wlz na każdej klatce schodowej, natomiast w budynkach
                   wyższych - liczba wlz może być odpowiednio większa;
               3) Odgałęzienia od wewnętrznej linii zasilającej powinny zasilać tablice piętrowe na każdym piętrze, z których zasilane
                   są poszczególne rozdzielnice mieszkaniowe;
               4) W przypadku złącza kablowego zlokalizowanego w pomieszczeniu piwnicznym dopuszcza się układanie przewodów
                   na tynku, począwszy od złącza do przejścia przez sufit piwnicy, w sposób chroniący od uszkodzeń mechanicznych.
                  Po przejściu przez sufit piwnicy przewody wlz zaleca się prowadzić w kanałach lub rurach instalacyjnych bądź jako
                  instalację podtynkową;
               5) Wewnętrzne linie zasilające należy prowadzić jako linie trójfazowe o układzie TN-S lub TN-C-S, a w przypadkach
                   uzasadnionych również TT lub IT. Przekroje przewodów WLZ należy wymiarować w oparciu o wymagania normy
                   na obciążalność długotrwałą nie mniejszą niż 50 A. Wymaganie ochrony od przeciążeń w tym przypadku spełnia
                   w przybliżeniu przewód miedziany o przekroju co najmniej 10 mm2;
               6) Zabezpieczenia przetężeniowe wewnętrznych linii zasilających oraz obwodów odbiorczych instalacji elektrycznej
                  powinny być wykonane w sposób spełniający warunki skutecznej ochrony przeciwporażeniowej w szczególności
                  powinny one spełniać warunki skutecznej ochrony przewodów instalacyjnych od cieplnych skutków przeciążeń
                   i zwarć.

      1.7. Instalacja odbiorcza
      Instalacja odbiorcza jest to część instalacji znajdująca się za układem pomiarowym energii elektrycznej, a w razie braku układu pomiarowego - za wyjściowymi zaciskami pierwszego urządzenia zabezpieczającego instalację odbiorczą od strony zasilania.
      Instalacja odbiorcza budynku powinna spełniać następujące wymagania instalacyjne:
      a) Przewody łączące wlz z zabezpieczeniem przedlicznikowym, licznikiem i rozdzielnicą mieszkaniową powinny być
          przystosowane do zabezpieczenia ich bezpiecznikami 50 A, co w przybliżeniu spełnia przewód o przekroju 10 mm2 Cu;
      b) Obwody odbiorcze instalacji elektrycznej w budynku należy prowadzić w obrębie każdego mieszkania lub lokalu
          użytkowego;
      c) Wewnątrz każdego mieszkania należy umieścić rozdzielnicę mieszkaniową zlokalizowaną w pobliżu „środka obciążenia”;
      d) Rozdzielnica mieszkaniowa powinna być umieszczona w miejscu i na wysokości nie utrudniającej nadmiernie dostępu
          do łączników;
      e) Wewnątrz każdego mieszkania należy umieścić rozdzielnicę mieszkaniową usytuowaną w pobliżu „środka obciążenia”
          mieszkania, zwykle w przedpokoju lub w korytarzu na jednej z mniej eksponowanych ścian, możliwie blisko kuchni,
          łazienki lub pomieszczenia gospodarczego, które grupują odbiorniki o większych mocach znamionowych (kuchenka,
          pralka, zmywarka naczyń, suszarka bielizny, prasowalnica i inne);
      f) Rozdzielnica mieszkaniowa powinna być umieszczona na wysokości umożliwiającej swobodny dostęp do łączników
          (zwykle 1,10 - 1,80 m). Rozdzielnica, w której zamontowane styczniki, przekaźniki, urządzenia sterujące i zabezpie-
          czające, które mogą wywoływać nawet umiarkowany hałas, nie powinna być instalowana na ścianie sypialni;
      g) W standardowej rozdzielnicy mieszkaniowej przygotowane są listwy przystosowane do zainstalowania, według potrzeb,
          wyłączników instalacyjnych nadprądowych, wyłączników różnicowoprądowych, ochronników przeciwprzepięciowych,
          urządzeń sterujących instalacji odbiorczej. Rozdzielnica mieszkaniowa powinna być tak dobrana, aby były zachowane
          miejsca rezerwowe przeznaczone do ewentualnego zainstalowania dodatkowej aparatury w przyszłości.
      Uproszczony schemat instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przedstawia rysunek 5.


Rys. 5. Uproszczony schemat instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym
Oznaczenia: ZK - złącze elektryczne, RG - rozdzielnica główna, L1; L2; L3 - przewody liniowe WLZ; N - przewód neutralny;
Rgi - rozłącznik izolacyjny, PE - przewód ochronny PEN - przewód ochronno-neutralny, WLZ - wewnętrzna linia zasilająca,
WI - wyłączniki instalacyjne nadprądowe o charakterystyce "B", RCD - wyłącznik różnicowoprądowy, KWh - licznik energii elektrycznej,
SPD - ograniczniki przepięć, Ra - tablica rozdzielcza administracyjna, Rm - rozdzielnica mieszkaniowa

      Zapewnienie ochrony uzupełniającej ochronę podstawową (ochronę przed dotykiem bezpośrednim) w mieszkaniu o powierzchni ok. 70 m2 i przy zwykle stosowanych odbiornikach, których łączny prąd roboczy upływowy nie przekracza wartości 10 mA, polega na zastosowaniu wysokoczułego wyłącznika RCD o I∆n= 30 mA (rys. 5).
      Znamionowy różnicowy prąd zadziałania wyłącznika różnicowoprądowego I∆n powinien być co najmniej 2…3 - krotnie większy od maksymalnego roboczego prądu upływowego występującego w chronionej instalacji.
      Wysokoczułe wyłączniki różnicowoprądowe są wymagane w obwodach, w których konieczne jest wspomaganie ochrony podstawowej, ze względu na trudne warunki środowiskowe użytkowania urządzeń albo w obwodach narażonych na przerwanie ciągłości elektrycznej lub uszkodzenie izolacji przewodu ochronnego.
      W instalacji rozbudowanej, w której łączny prąd upływowy przekracza 10 mA, instalacja powinna być podzielona na odrębne grupy obwodów  tak, aby w każdej grupie obwodów prąd upływowy nie przekracza 10 mA. Te grupy obwodów powinny być chronione przez oddzielne, odpowiednio dobrane wysokoczułe wyłączniki różnicowoprądowe (rys. 5).

      Polska Norma PN-HD 60364 w Części 7 określa wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji w pomieszczeniach w których znajdują się:
      - wanny, natryski i inne urządzenia kąpielowe,
      - baseny pływackie,
      - kabiny wyposażone w ogrzewacze do sauny oraz
      - instalacje na terenie budowy i rozbiórki,
      - gospodarstwa rolnicze i ogrodnicze,
      - kempingi i pojazdy wypoczynkowe,
      - instalacje oświetlenia zewnętrznego.

      Wymagania te w szczególności dotyczą:
      - ustalenia zakresów stref bezpieczeństwa,
      - ograniczenia lub zakazu prowadzenia przewodów w określonych miejscach,
      - ograniczenia lub zakazu instalowania w określonych miejscach gniazd wtyczkowych,
         łączników oraz niektórych urządzeń ochronnych,
      - wymaganej grubości ścian i wymaganej grubości pozostałości materiału ściany po wykonaniu
        wyżłobienia na prowadzenie przewodów jak i grubości i rozmiary tych wyżłobień oraz pokrycia przewodów,
      - spełnienia zasad ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu.

▲ do góry

      2. Elementy instalacji elektrycznej w zakładzie przemysłowym

      Elektroenergetyka przemysłowa wynika przede wszystkim z potrzeby dostosowania metod badań, rozwiązań konstrukcyjnych oraz typu urządzeń i instalacji do różnych technologii. Duża różnorodność odbiorników ściśle związanych z urządzeniami produkcyjnymi i technologią produkcji, wymaga zapewnienia właściwych parametrów jakościowych energii elektrycznej, a także dużej pewności zasilania.
      O sposobie zasilania zakładu przemysłowego decydują takie czynniki, jak:
      - moc zapotrzebowana,
      - wymagana pewność zasilania oraz
      - zapotrzebowanie na energie cieplną.

      Przyjęte w zakładach przemysłowych rozwiązania sieci elektroenergetycznych wysokiego, średniego i niskiego napięcia i instalacji elektrycznych zależą przede wszystkim od:
      - wielkości zakładu,
      - rodzaju produkcji i stosowanych technologii,
      - rodzaju zastosowanych urządzeń elektrycznych,
      - rodzaju wytwarzanych wyrobów i wynikających stąd technologii,
      - jakości dostarczanej energii elektrycznej.

      2.1. Zasilanie zakładu przemysłowego
         Zakłady przemysłowe mogą być zasilane:
          - z sieci elektroenergetycznej wysokiego lub średniego napięcia (Rys. 6 i 7),
          - z sieci miejskiej niskiego napięcia,
          - z dodatkowych źródeł energii elektrycznej lub
          - z elektrowni własnej,

      Duże lub niekiedy średnie zakłady przemysłowe zasilane są najczęściej z elektroenergetycznej sieci rozdzielczej napowietrznej lub kablowej wysokiego napięcia (Rys. 6).
      Małe zakłady przemysłowe, o mocy zapotrzebowanej do 200-300 kW, mogą być zasilane z sieci lokalnej niskiego napięcia (230/400 V).
      Przykład zasilania zakładu przemysłowego z sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 15 kV przedstawia rysunek 6.


Rys. 6. Uproszczony schemat instalacji elektrycznej w zakładzie przemysłowym
Oznaczenia: Tr - transformator 15/04 kV, RG - rozdzielnica główna, RO - rozdzielnice oddziałowe

      2.2. Instalacje w zakładzie przemysłowym
        W instalacji elektrycznej zakładu przemysłowego wyróżnia się następujące elementy:
        - układy zasilania podstawowego,
        - rozdzielnica główna (RG),
        - rozdzielnice oddziałowe (RO),
        - obwody rozdzielcze i odbiorcze,
        - odbiorniki energii elektryczne,
        - układy zasilania dodatkowego,
        - kompensacja mocy biernej,
        - układy sterowania i automatyki,
        - elektrotechniczny sprzęt instalacyjny,
        - przewody i kable elektroenergetyczne.

      2.3. Obwody rozdzielcze i odbiorcze
        W instalacji przemysłowej niskiego napięcia można wyróżnić obwody elektryczne rozdzielcze i odbiorcze.
        Obwody rozdzielcze przyłączone do rozdzielnicy głównej (RG) zasilają rozdzielnice pośrednie i rozdzielnice odbiorcze.
        Głównymi elementami obwodu rozdzielczego i odbiorczego instalacji przemysłowej są tory prądowe umożliwiające
        przesyłanie energii elektrycznej, łączniki manewrowe umożliwiające włączanie i wyłączanie obwodu oraz zabezpieczenia
        chroniące elementy obwodu przed skutkami zakłóceń, jakie mogą wystąpić w instalacji lub w odbiornikach. W instalacjach
        przemysłowych istotną rolę odgrywają również urządzenia automatyki i sterowania.
        Obwody odbiorcze przyłączone do rozdzielnic oddziałowych (RO) zasilają rozdzielnice pośrednie lub bezpośrednio
        poszczególne odbiorniki energii elektrycznej oraz obwody gniazd wtykowych  i oświetleniowe. W obiektach o charakterze
        przemysłowym instalacje odbiorcze wykonuje się najczęściej w układzie promieniowym otwartym, w którym z poszczególnych
        obwodów zasilane są inne obwody i odbiorniki.

      2.4. Odbiorniki energii elektrycznej
        Odbiorniki energii elektrycznej służą do przetwarzania energii elektrycznej w inną pożądaną formę energii. Odbiorniki
        stosowane w przemyśle można ogólnie podzielić na oświetleniowe (źródła światła) i siłowe. Grupa odbiorników siłowych
        obejmuje między innymi silniki elektryczne, urządzenia elektrotermiczne, urządzenia spawalnicze, urządzenia
        prostownikowe oraz urządzenia energoelektroniczne.
        W zależności od rodzaju prądu zasilającego, odbiorniki w instalacjach przemysłowych można podzielić na odbiorniki
        prądu przemiennego i odbiorniki prądu stałego.
        Ze względu na charakter pracy odbiorniki można podzielić na odbiorniki o obciążeniu praktycznie stałym, odbiorniki
        o obciążeniu zmiennym i odbiorniki o obciążeniu szybkozmiennym (udarowym).
        Pod względem niezawodności zasilania odbiorniki przemysłowe dzieli sie na trzy kategorie, zależne od skutków przerwy
        w dostawie energii elektrycznej.
           1) Do kategorii I zalicza sie odbiorniki, dla których:
               - przerwa w zasilaniu energią elektryczną może spowodować zagrożenie dla życia ludzkiego oraz uszkodzenie
                 budowli lub urządzeń technologicznych,
               - przerwa w pracy powoduje zaburzenie procesu technologicznego w takim stopniu, że w produkcji będzie trwała
                 dłużej niż jedną zmianę;
           2) Do kategorii II zalicza się odbiorniki, dla których przerwa w zasilaniu energią elektryczna może spowodować
                 straty produkcyjne;
           3) Do kategorii III zalicza sie odbiorniki nie należące do kategorii I i II.

      2.5. Układy zasilania dodatkowego
          Wymaganą pewność zasilania odbiorników energii elektrycznych w zakładzie przemysłowym uzyskuje się poprzez:
          1) stosowanie układów niezależnego zasilania rezerwowego z dwóch niezależnych źródeł (sieci elektroenergetycznych),
          2) sekcjonowanie szyn zbiorczych rozdzielnicy głównej  niskiego napięcia zasilanych z oddzielnych transformatorów
              SN/nn, z możliwością automatycznego przełączenia sekcji przez układ samoczynnego załączenia rezerwy (SZR),
          3) sekcjonowanie szyn zbiorczych rozdzielnic niskiego napięcia z możliwością automatycznego przełączenia sekcji
              przez układ samoczynnego załączenia rezerwy (SZR),
          4) odpowiednie ukształtowanie sieci wewnątrzzakładowej,
          5) stosowanie wyposażenia zapewniającego większą niezawodność,
          6) stosowanie odpowiednich układów zasilania dodatkowego (awaryjnego lub gwarantowanego).

     2.6. Kompensacja mocy biernej
      Kompensacja mocy biernej w zakładzie przemysłowym należy do podstawowych elementów w elektroenergetyki przemysłowej. Odbiorniki prądu przemiennego użytkowane w zakładzie przemysłowym pobierają z sieci elektroenergetycznej energię czynną i bierną. Energia czynna wykorzystana jest na pracę użyteczną i ciepło strat, a energia bierna - nie wykonuje żadnej pracy, lecz warunkuje poprawną pracę urządzeń.
      Jeżeli urządzenie pobiera moc bierną indukcyjną to często mówi się o poborze mocy biernej, natomiast jeżeli urządzenie pobiera moc bierną pojemnościową, to mówi się o generacji mocy biernej.
      Miarą składowej biernej prądu jest współczynnik mocy cosφ, często wyrażany również jako tgφ, którego dopuszczalną wartość określają przedsiębiorstwa energetyczne w warunkach technicznych przyłączenia do sieci elektroenergetycznej.
      Praca odbiorników przy niskiej wartości współczynnika mocy powoduje zwiększony pobór prądów roboczych w stosunku do pracy wykonywanej przy tej samej mocy czynnej i współczynniku mocy bliskim jedności.
      W instalacjach elektrycznych budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej wartość współczynnika mocy jest bliska jedności pod warunkiem, że nie zostaną w nich zainstalowane odbiorniki elektryczne o zbyt niskim współczynniku mocy powodującym w instalacji szereg negatywnych skutków.

▲ do góry

Menu serwisu