Budowa i zasada działania

Spis treści

 

      1. Wstęp

      Wyłącznik różnicowoprądowy oznaczany powszechnie ogólnym symbolem RCD (ang. Residual Current Protective Device) jest łącznikiem zabezpieczeniowym, przystosowanym do pracy długotrwałej w stanie zamkniętym, przeznaczonym do włączania, przewodzenia i wyłączania prądów w normalnych warunkach pracy i powodującym otwarcie zestyków, gdy prąd różnicowy osiągnie określoną wartość w warunkach uszkodzeniowych.
      Wyłącznik różnicowoprądowy stosowany w instalacjach elektrycznych do ochrony przed porażeniem elektrycznym, powinien zapewnić samoczynne wyłączenie zasilania w przypadku wystąpienia niebezpiecznego napięcia dotykowego na częściach przewodzących dostępnych, znajdujących się w mieszkaniach i pomieszczeniach budownictwa publicznego oraz w wielu obiektach budownictwa przemysłowego.
      Wyłączniki różnicowoprądowe są zdolne do wykrywania bardzo małych prądów doziemnych rzędu miliamperów. Ta podstawowa zaleta wyłączników różnicowoprądowych ma szczególne znaczenie w ochronie przed porażeniem elektrycznym.
       Wyłączniki różnicowoprądowe stosowane w instalacjach elektrycznych, powinny być:
      a) łącznikami izolacyjnymi (w stanie otwarcia zapewniać bezpieczną przerwę izolacyjną),
      b) urządzeniami wyposażonymi w napęd ręczny umożliwiający zamykanie i otwieranie wyłącznika,
      c) urządzeniami wyposażonymi w widoczne wskaźniki - otwarcia i zamknięcia wyłącznika,
      d) urządzeniami klasy ochronności II,
      e) urządzeniami o stopniu ochrony obudowy co najmniej IP 2X,
      f) urządzeniami wyposażonymi w człon kontrolny (T), umożliwiający sprawdzenie ich zdolności
         wyłączalnej.

▲ do góry

      2. Podział wyłączników różnicowoprądowych

      Obecnie istnieje wiele rozwiązań konstrukcyjnych wyłączników różnicowoprądowych, oznaczanych powszechnie ogólnym symbolem RCD (ang. Residual Current protective Device)
      2.1. Z uwagi na zasadę działania wyłączniki różnicowoprądowe można podzielić na:
            1) wyłączniki o działaniu bezpośrednim - wyzwalacz takiego wyłącznika pobudzany jest jedynie prądem różnicowym,
                bez konieczności obecności napięcia w sieci;
            2) wyłączniki o działaniu pośrednim - zastosowano specjalny wzmacniacz prądowy zapewniający odpowiednio dużą
                moc potrzebną do zadziałania wyzwalacza wyłącznika.
      Wyłączniki o działaniu bezpośrednim są stosowane powszechnie w Europie, natomiast o działaniu pośrednim w USA i w Kanadzie.

      2.2. Ze względu na możliwość wyłączania prądów zwarciowych konstrukcje wyłączników różnicowoprądowych można podzielić na dwie grupy:
            1) RCCB - wyłączniki różnicowoprądowe bez wyzwalaczy nadprądowych - wymagają z reguły dobezpieczenia
                bezpiecznikiem. Informacja o dobezpieczeniu powinna być umieszczona na obudowie wyłącznika;
            2) RCBO - wyłączniki różnicowoprądowe z wyzwalaczami nadprądowymi - są wyposażone, podobnie jak wyłączniki
                instalacyjne, w wyzwalacze nadprądowe (przeciążeniowe i zwarciowe) o charakterystykach typu B,C.
                Charakteryzują się one, w porównaniu do wyłączników typu RCCB, dłuższymi czasami zadziałania oraz bardziej
                złożoną, tym samym  bardziej zawodną konstrukcją.

      2.3. Z uwagi na kształt przebiegu prądu różnicowego, na który reagują wyłączniki różnicowoprądowe, ich konstrukcje można podzielić na 3 rodzaje:
            1) wyłączniki różnicowoprądowe o wyzwalaniu typu AC przystosowane do działania wyłącznie przy prądzie
                przemiennym sinusoidalnym (na ogół 50/60 Hz),
            2) wyłączniki różnicowoprądowe o wyzwalaniu typu A przystosowane do działania przy prądzie przemiennym
                sinusoidalnym (na ogół 50/60 Hz), jak również przy prądzie pulsującym stałym ze składową stałą nieprzekraczającą
                6 mA,
            3) wyłączniki różnicowoprądowe o wyzwalaniu typu B, których działanie jest zapewnione zarówno przy prądzie
                przemiennym sinusoidalnym (na ogół 50/60 Hz), jak i przy prądzie pulsującym stałym ze składową stałą
                nieprzekraczającą 6 mA oraz przy prądzie stałym o niewielkim tętnieniu niezależnie od biegunowości.

      2.4. Ze względu na czas działania rozróżnia się:
             - wyłączniki różnicowoprądowe bezzwłoczne,
             - wyłączniki zwłoczne (selektywne) typu S, do układów wymagających selektywności.

      2.5. Ze względu na funkcję jaką pełnią w ochronie przeciwporażeniowej wyłączniki różnicowoprądowe
           dzielą sie na
:
           1) urządzenia różnicowoprądowe, które obok dobranych do chronionego obwodu urządzeń zabezpieczających
              przetężeniowych (np. bezpieczników topikowych lub wyłączników nadprądowych), zapewniają w ochronie
              przy uszkodzeniu - samoczynne wyłączenie zasilania w przypadku zwarć doziemnych L-PE,
           2) urządzenia różnicowoprądowe wysokoczułe, o IΔn ≤ 30 mA, uzupełniające ochronę podstawową,
           3) urządzenia różnicowoprądowe selektywne o IΔn ≤ 500 mA, przeznaczone do ochrony całej  instalację przed pożarem
              wywołanym przepływem prądu upływowego do ziemi,  przy czym IΔn jest znamionowym prądem różnicowym wyłącznika
              różnicowoprądowego.

       Wyłączniki różnicowoprądowe nie są przewidziane do pełnienia funkcji zabezpieczenia instalacji elektrycznych przed skutkami przeciążeń. Nie reagują także na prądy zwarciowe lub uszkodzeniowe płynące w przewodach czynnych. Dopiero przy prądach bardzo dużych, przekraczających 6 - krotnie wartość znamionowego prądu obciążenia (6 In), możliwe jest zadziałanie wyłącznika spowodowane dopuszczalną niesymetrią budowy przekładnika różnicowego sumującego. Z tego względu zaleca się, aby w każdym obwodzie z wyłącznikiem różnicowoprądowym, stosować również urządzenia przetężeniowe. Wymaganie to nie dotyczy, np. wyłączników różnicowoprądowych z wbudowanym zabezpieczeniem nadprądowym.

▲ do góry

      3. Budowa i zasada działania wyłączników różnicowoprądowych

      3.1. Podstawowe elementy wyłącznika różnicowoprądowego o wyzwalaniu typu AC
      Obecnie na świecie istnieje wiele rozwiązań konstrukcyjnych urządzeń różnicowoprądowych, oznaczanych powszechnie ogólnym symbolem RCD (ang. Residual Current protective Device).
      W konstrukcji wyłączników różnicowoprądowych można wyróżnić trzy podstawowe elementy:
      - przekładnik prądowy sumujący (różnicowy),
      - wyzwalacz różnicowy oraz
      - zamek wyłącznika.

      3.1.1. Przekładnik prądowy sumujący (Ferrantiego) jest podstawowym elementem wyłącznika różnicowoprądowego. Składa się z rdzenia toroidalnego o dobrych własnościach magnetycznych (dobrą przenikalnością magnetyczną, tj. stosunkiem indukcji magnetycznej B do natężenia wzbudzającego pola magnetycznego H). Na rdzeniu przekładnika nawinięte jest uzwojenie wtórne, do którego przyłączony jest obwód wyzwalacza różnicowego (2).
      Zadaniem przekładnika prądowego sumującego jest porównanie prądów płynących w przewodach czynnych L i N przechodzących przez przekładnik.
      Prąd różnicowy IΔ jest prądem o wartości chwilowej równej sumie algebraicznej wartości chwilowych prądów przepływających w obwodzie głównym wyłącznika różnicowoprądowego.
      Układ pomiarowy reaguje na różnice pomiędzy strumieniami magnetycznymi wywołanymi przepływającymi prądami w przewodach fazowych i neutralnym, przy czym wypadkowy strumień magnetyczny płynący w rdzeniu przekładnika prądowego sumującego wynosi zero (Φ = 0).

      Na rysunku 1. przedstawiono budowę i zasadę działania wyłącznika różnicowoprądowego czterobiegunowego trójfazowego o działaniu niezależnym od napięcia sieci.


Rys. 1. Budowa i zasada działania wyłącznika różnicowoprądowego
Oznaczenia: 1 - przekładnik prądowy sumujący, 2 - przekaźnik (wyzwalacz) różnicowoprądowy, 3 - zamek wyłącznika,
4 - część przewodząca dostępna odbiornika, T - przycisk układu kontrolnego, Rd- rezystor ograniczający zmodelowany prąd zwarcia,
1-2, 3-4, 5-6 - kolejne oznaczenia biegunów głównych wyłącznika, 7N - 8N - oznaczenie bieguna neutralnego.

      W warunkach pracy niezakłóconej prądy płynące w przewodach czynnych urządzenia prądu przemiennego sinusoidalnego indukują w rdzeniu przekładnika prądowego sumującego strumienie elektromagnetyczne, których wielkość odpowiada natężeniom prądu. Jeżeli stan izolacji obwodu jest dobry, to prąd różnicowy, o wartości chwilowej równej sumie algebraicznej wartości chwilowych prądów płynących w przewodach przechodzących przez przekładnik prądowy sumujący, jest równy zeru:

      W razie uszkodzenia izolacji i wystąpienia w chronionym obwodzie prądu różnicowego IΔ, płynącego do przewodu ochronnego PE lub do części przewodzącej dostępnej, jest zakłócona symetria prądów w przewodach czynnych, (L1,L2,L3,N) przechodzących przez przekładnik.
      W wyniku powstałej asymetrii, w rdzeniu przekładnika prądowego sumującego pojawia się strumień elektromagnetyczny oraz prąd w obwodzie wtórnym przekładnika. Prąd ten wytwarza pole elektromagnetyczne, które przy odpowiedniej biegunowości osłabia pole magnetyczne magnesu trwałego, co powoduje zadziałanie wyzwalacza różnicowego i otwarcie zestyków wyłącznika zainstalowanego w przewodach L i N.
      Aby w przypadku uszkodzenia izolacji w odbiorniku z metalową obudową mogło dojść do zadziałania wyłącznika różnicowoprądowego w określonym czasie, to musi być spełniony warunek przyłączenia wszystkich części przewodzących dostępnych instalacji:
       - w układzie TN - do uziemionego punktu neutralnego sieci za pomocą przewodów ochronnych PE lub PEN,
       - w układach TT i IT - do uziomu ochronnego RA.

      Wyłączniki budowane są na znamionowy różnicowy prąd zadziałania IΔn. Rzeczywisty prąd zadziałania wyłączników różnicowoprądowych IΔ musi być większy od 0,5 IΔn do IΔn, jednak nie większy niż IΔn. Spełnienie tego wymagania, przy poprawnym doborze wyłącznika różnicowoprądowego, zapewnia jego działanie tylko przy powstaniu uszkodzenia w instalacji, a zapobiega zbędnemu działaniu powodowanemu przez upływowe prądy robocze.

      3.1.2. Wyzwalacz różnicowy
      Podstawowym elementem obwodu wyzwalającego wyłącznika różnicowoprądowego jest wyzwalacz różnicowy, przyłączony do uzwojenia wtórnego przekładnika sumującego. Wyłączniki różnicowoprądowe typu AC i A są w większości wyłącznikami o wyzwalaniu bezpośrednim, wyposażone w wyzwalacz elektromechaniczny o opadającej zworze.
      Wyzwalacze mogą być spolaryzowane, działające tylko przy określonej biegunowości prądu (Rys. 2)  i niespolaryzowane, których działanie jest niezależne od biegunowości prądu (Rys. 3).
      Wyzwalacze spolaryzowane i niespolaryzowane składają się:
      - z magnesu trwałego, na którym umieszczone jest uzwojenie połączone z obwodem wtórnym przekładnika sumującego
        bezpośrednio lub za pośrednictwem odpowiedniego układu elektronicznego oraz
      - ruchomej zwory. Zwora wyzwalacza różnicowego, przyciągnięta do jarzma przez układ napędowy podczas zamykania
        wyłącznika, przetrzymywana jest polem magnetycznym wytworzonym przez magnes trwały. Zwolnienie zwory
        wyzwalacza różnicowego i otwarcie zestyków wyłącznika następuje po wystąpieniu prądu różnicowego, redukującego
        natężenie pola magnetycznego magnesu trwałego.
       Wyłączniki różnicowoprądowe typu AC i A są w większości wyłącznikami o wyzwalaniu bezpośrednim, wyposażone w wyzwalacz elektromechaniczny o opadającej zworze.

      Współczesne konstrukcje wyłączników o działaniu bezpośrednim oparte są wyłącznie o wykorzystanie przekaźników (wyzwalaczy) różnicowoprądowych spolaryzowanych, których istota działania polega na podtrzymaniu, w warunkach normalnej pracy, ruchomej zwory przekaźnika przez magnes trwały (Rys. 2).
      W czasie, gdy w uzwojeniu wyzwalacza (3) pojawi się dostatecznie duży prąd różnicowy, wytwarzany przez uzwojenie strumień magnetyczny osłabia strumień magnesu trwałego umożliwiając odciągnięcie zwory przez sprężynę zwrotną.
      Początkowy kierunek prądu wzbudzającego wyzwalacz spolaryzowany wpływa na sposób jego działania, a w szczególności na wartość czasu wyzwalania. Wyłącznik z wyzwalaczem spolaryzowanym ma większy o 2,5 ms średni czas wyłączania i większy o 10 ms rozrzut wartości czasu wyłączania niż wyłącznik z równoważnym wyzwalaczem niespolaryzowanym.  Zasadę budowy i działania przekaźnika spolaryzowanego przedstawia rysunek 2.


Rys. 2. Wyzwalacz różnicowy spolaryzowany
Oznaczenia: 1 -magnes trwały, 2 - bocznik magnetyczny, 3 - uzwojenie wyzwalacza,
4 - kolumna, 5 - zwora, 6 - sprężyna zwrotna.

      Innym rozwiązaniem charakteryzuje się wyzwalacz różnicowy niespolaryzowany. W warunkach normalnej pracy zwora przekaźnika (podobnie jak w wyzwalaczu spolaryzowanym) jest przetrzymywana przez magnes trwały (Rys. 3a).
       Inny jest natomiast przebieg wyzwalania wyzwalacza niespolaryzowanego, który nie zależy od kierunku prądu w uzwojeniu wyzwalacza ani kierunku przepływu strumienia magnetycznego w jarzmie (Rys. 3b).
      Kształt jarzma jest taki, że strumień magnetyczny wytwarzany przez prąd różnicowy zadziałania, płynący w uzwojeniu wyzwalacza, nie przepływa przez szczeliny robocze, lecz nasyca przewężenia jarzma. Ich przenikalność magnetyczna i przewodność magnetyczna zmieniają się w takim stopniu, że blokowana jest wcześniejsza droga strumienia magnesu trwałego zamykająca się przez szczeliny robocze, wobec czego zwora odpada.


Rys. 3. Wyzwalacz różnicowoprądowy niespolaryzowany
Oznaczenia: a) w stanie normalnej pracy, b) przy wystąpieniu prądu różnicowego,
1 - jarzmo rdzenia, 2 - magnes trwały, 3 - uzwojenie wyzwalacza, 4 - zwora, 5 - sprężyna zwrotna,
6 - strumień wytwarzany przez uzwojenie, 7 - strumień magnesu trwałego

      W wyłącznikach różnicowoprądowych o działaniu pośrednim stosuje się specjalne wzmacniacze prądowe, których zadaniem jest zapewnienie odpowiednio dużej mocy potrzebnej do zadziałania wyzwalacza wyłącznika. Umożliwia to stosowanie przekładników prądowych sumujących, zbudowanych z materiałów o gorszych parametrach magnetycznych. Wyłączniki takie nie mogą jednak działać w warunkach znacznych wahań lub zaników napięcia oraz przerwy w obwodzie zasilania wzmacniacza.

      3.1.3. Układ kontrolny
      Do sprawdzenia technicznej sprawności członu wyzwalającego wyłącznika (jego zdolności wyłączalnej) służy układ kontrolny, modelujący uszkodzenie obwodu, składający się z przycisku kontrolnego T i rezystora Rd ograniczającego wartość zamodelowanego prądu upływowego do wartości nieznacznie przekraczających wartość prądu pobudzenia przekaźnika różnicowoprądowego. W rzeczywistości zmodelowany prąd różnicowy może być kilkakrotnie większy od znamionowego różnicowego prądu zadziałania wyłącznika IΔn.

      3.2. Budowa i zasada działania wyłącznika różnicowoprądowego o wyzwalaniu typu B
      Wyłącznik różnicowoprądowy o wyzwalaniu typu B składa się:
      - z przekładnika prądowego sumującego TR1, reagującego na prądy przemienne sinusoidalne (na ogół 50/60 Hz) i na prądy
        pulsujące stałe ze składową stałą nieprzekraczającą 6 mA (jak w wyłączniku o wyzwalaniu typu A) oraz
      - przekładnika prądowego sumującego  TR2 wraz ze specjalnym układem w członie EW, przeznaczonego do wykrywania
        prądów stałych o niewielkim tętnieniu niezależnie od biegunowości.
      - układu kontrolnego opisanego (pkt.3.1.3).

      Przykład budowy i zasady działania wyłącznika różnicowoprądowego o wyzwalaniu typu B przedstawia rysunek 4..


Rys. 4. Budowa i zasada działania wyłącznika różnicowoprądowego o wyzwalaniu typu B.

Oznaczenia: T - przycisk kontrolny "TEST"; RT- rezystor ograniczający zmodelowany prąd zwarcia;
TR1- pierwszy przekładnik prądowy sumujący, reagujący na prądy przemienne i jednokierunkowe pulsujące;
TR2- drugi przekładnik prądowy sumujący z układem EW zależnym od napięcia sieci, wykrywającym prądy stałe o niewielkim tętnieniu;.
1-2, 3-4, 5-6 - kolejne oznaczenia biegunów głównych wyłącznika; 7N - 8N - oznaczenie bieguna neutralnego.

      Rozłączanie wyłączników RCD zainstalowanych w obwodach trójfazowych powinno być pełnobiegunowe, czyli jednoczesne dla wszystkich biegunów L - z wyjątkiem neutralnego N. Jeżeli biegun neutralny jest wyposażony w zestyk rozłączalny, to:
      - rozłączanie przewodu neutralnego nie powinno następować wcześniej niż przewodów liniowych, natomiast
      - włączanie przewodu neutralnego powinno następować jednocześnie lub wcześniej niż przewodów liniowych.

▲ do góry

      4. Niezawodność wyłączników różnicowoprądowych

      Od pierwszych lat stosowania wyłączników różnicowoprądowych kwestia ich niezawodności była przedmiotem powszechnego zainteresowania producentów, projektantów i użytkowników. Była uznawana za problem o szczególnym znaczeniu.
      Pojęcie niezawodności wyłącznika różnicowoprądowego oznacza jego zdolność do poprawnego wypełniania żądanych funkcji ochronnych, przy zachowaniu przypisanych parametrów technicznych oraz spełniania wymagań użytkowych w określonych warunkach eksploatacyjnych i środowiskowych.
      Podstawową miarą niezawodności wyłącznika różnicowoprądowego jest czas jego poprawnej pracy, czyli czas, jaki upływa od rozpoczęcia użytkowania nowego wyłącznika do czasu pierwszej stwierdzonej niesprawności technicznej.
      Pogłębione badania wyłączników w miejscu ich zainstalowania, czyli w rzeczywistych warunkach użytkowania, prowadzone od kilkudziesięciu lat w wielu krajach świata, były impulsem do doskonalenia konstrukcji i technologii produkcji wyłączników, do nowego spojrzenia na zasady ich stosowania i użytkowania.
      Postęp technologiczny, a także rosnąca kultura techniczna użytkowników sprawiają, że wymagania co do niezawodności wyłączników różnicowoprądowych stale rosną.

      Wyłączniki różnicowoprądowe są urządzeniami o szerokich właściwościach ochronnych i skomplikowanej budowie. Przewyższają pod tym względem wyłączniki nadprądowe i bezpieczniki, ale są bardziej od nich zawodne i wrażliwe na różnorodne zakłócenia powstające w chronionych obwodach. Sprawia to, że mogą zbędnie wyzwalać, naruszając ciągłość pracy chronionych obwodów i zasilanych urządzeń. Od wyłączników różnicowoprądowych wymaga się jak najmniejszej intensywności zarówno działań brakujących, jak i zadziałań zbędnych.
      Przeprowadzone w wielu krajach w Europie oraz w Japonii i Stanach Zjednoczonych badania zawodności wyłączników różnicowoprądowych wykazały, że w zależności od środowiska pracy wyłącznika, jego konstrukcji a także czasu użytkowania, liczba niesprawnych wyłączników zawiera się od 2 do 20 %.
      Niesprawne wyłączniki wykazują najczęściej nadmierny rzeczywisty różnicowy prąd zadziałania. Jest to niewątpliwie sygnał dla użytkowników wyłączników różnicowoprądowych, aby maksymalnie zwiększyć częstość kontroli okresowych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających zwiększone zagrożenie, przeprowadzać kontrole codzienne, co najmniej przez sprawdzenie jego zdolności wyłączalnej.
      Uwzględniając dużą zawodność wyłączników różnicowoprądowych oraz brak funkcji reagowania na prądy zwarciowe międzyprzewodowe, zalecane jest stosowanie w obwodach z wyłącznikami różnicowoprądowymi wyłączników nadprądowych (w układzie sieci TN) lub innych tego typu wyłączników różnicowoprądowych (w układzie sieci TT). W tych przypadkach należy uzyskać wymaganą impedancję pętli zwarciowej Zs i rezystancję uziemienia ochronnego RA.

Tablica 1. Największa dopuszczalna rezystancja uziomu RA i przewodu
ochronnego łączącego uziom z częścią przewodzącą dostępną

      Rezystancja uziomu ochronnego musi spełniać następujący warunek:

      gdzie:
      RA - suma rezystancji uziemienia uziomu i przewodu ochronnego, w Ω,
      Ia - prąd powodujący zadziałanie urządzenia ochronnego, w A,
           (w przypadku RCD uwzględnia się IΔn - znamionowy różnicowy prąd zadziałania),
      UL- napięcie dotykowe dopuszczalne długotrwale, w V.

      Zbędne zadziałania wyłączników różnicowoprądowych:
      Zjawisko zbędnych zadziałań wyłączników różnicowoprądowych jest znane przede wszystkim ich użytkownikom, projektantom i wykonawcom instalacji elektrycznych. Do głównych przyczyn zbędnych zadziałań należy zaliczyć:
      1) błędy popełnione na etapie wykonawstwa i odbioru instalacji, na przykład:
          a) połączenie przewodu neutralnego N bezpośrednio z przewodem ochronnym PE lub uziemieniem,
          b) połączenie przewodu neutralnego N z przewodami neutralnymi N innych obwodów, na wspólnej szynie
              neutralnej w rozdzielnicy;

      2) nie przekraczający wartości dopuszczalnej, ustalony prąd różnicowy chronionego obwodu. Przyczyną jest
          najczęściej wadliwość wyłącznika, którego rzeczywisty prąd zadziałania jest mniejszy niż połowa
          znamionowego różnicowego prądu zadziałania (0,5·IΔn) lub nieprawidłowo dobrany wyłącznik różnicowoprądowy;

     3) przejściowy prąd różnicowy chronionego obwodu. Zdarza się to przy włączaniu grupy obwodów odbiorczych
         wykazujących znaczne pojemności doziemne, np. filtry przeciwzakłóceniowe, zbyt długie trasy przewodów
         ułożonych w metalowych rurach ochronnych lub na korytkach albo przewodów ekranowanych;

      4) przepięcie i towarzyszący mu przejściowy prąd różnicowy. Przyczyną mogą być przepięcia w sieci
          elektroenergetycznej pochodzenia atmosferycznego albo łączeniowego oraz brak koordynacji zabezpieczeń
          różnicowoprądowych z ogranicznikami przepięć w instalacji. Zbędne zadziałania mogą wystąpić podczas
          odprowadzania prądu udarowego lub zwiększonej upływności ograniczników warystorowych (np. w skutek
          starzenia) lub wywołane przepływem prądu następczego odgromników (ograniczników przepięć klasy I).
          Zbędne zadziałania RCD zostaną w tym przypadku wyeliminowane, jeżeli wyłącznik różnicowoprądowy
będzie zainstalowany
          w układzie TN-S za drugim stopniem ochrony (Rys.5).


Rys. 5. Przykład usytuowania wyłącznika różnicowoprądowego w wielostopniowej ochronie przeciwprzepięciowej

      Eliminacja zbędnych wyłączeń

      Zmniejszenie częstości zadziałań brakujących można uzyskać np. przez dodanie drugiego wyłącznika różnicowoprądowego. Nie jest to jednak rozwiązanie pewne, gwarantujące skuteczną eliminację zadziałań brakujących. Zastosowanie większej liczby wyłączników połączonych szeregowo zapewniłoby eliminację zagrożenia.
      Eliminację zbędnych zadziałań wyłączników różnicowoprądowych można osiągnąć np. poprzez usunięcie ich z obwodów zasilających, jeżeli stosowanie RCD nie jest obowiązkowe ze względu na wymagane funkcje ochronne (np. przy dotyku bezpośrednim). Stosowanie wyłączników różnicowoprądowych jest niezalecane lub zakazane w niektórych instalacjach elektrycznych, w których ze względu na zagrożenie życia, ciągłość zasilania powinna być bezwzględnie zachowana. Do takich instalacji należą:
      a) urządzenia elektromedyczne monitorujące i podtrzymujące podstawowe funkcje życiowe, systemy komputerowe szpitali,
      b) urządzenia sygnalizacji pożaru, włamania, nadzoru bezpieczeństwa, urządzenia kontroli dostępu, systemy łączności,
      c) systemy łączności,
      d) systemy komputerowe policji i centralnych instytucji administracyjnych,
      e) urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, kolejowego, wodnego i lotniczego,
      f) urządzenia oświetlenia awaryjnego.

      Stosowanie wyłączników różnicowoprądowych (również ze względu na zbędne zadziałania) jest niewskazane dla urządzeń, którym wystarczającą skuteczność ochrony przeciwporażeniowej można zapewnić innymi środkami ochronnymi, natomiast zarówno użytkowane urządzenia, jak i warunki środowiskowe nie wymagają stosowania ochrony uzupełniającej przed dotykiem bezpośrednim.

▲ do góry

Menu serwisu