Strona informacyjna

(aktualizacja: 27.12.2008 r.)

Stowarzyszenie Elektryków Polskich
Politechnika Szczecińska
Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznej
Utrzymanie instalacji elektrycznej

Stowarzyszenie Elektryków Polskich

      Stowarzyszenie Elektryków Polskich, zwane w skrócie SEP, jest pozarządową organizacją twórczą o charakterze naukowo-technicznym działającą na rzecz użyteczności społecznej i publicznej. SEP stanowi dobrowolne zrzeszenie elektryków wszystkich specjalności oraz osób, których działalność zawodowa wiąże się z szeroko rozumianą elektryką,

a także osób prawnych zainteresowanych jego działalnością. Zakresem działalności SEP obejmuje elektrotechnikę, energetykę, elektroenergetykę, elektronikę, radiotechnikę, optoelektronikę, bionikę, techniki informacyjne, informatykę, telekomunikację, automatykę, robotykę i inne dziedziny pokrewne…”

Zasady etycznego postępowania

      Członkowie Stowarzyszenia Elektryków Polskich, świadomi znaczenia technologii stosowanych w różnych dziedzinach elektryki oraz ich wpływu na jakość życia, rozwój gospodarki i ochronę środowiska naturalnego, biorąc osobistą odpowiedzialność za skutki swej działalności wobec kolegów, współpracowników i społeczeństwa, zobowiązują się:

1. Wykorzystywać swą wiedzę i umiejętności dla powiększania dobrobytu społeczeństwa, tworząc dobra materialne,
rozwijając naukę, kulturę i inne wartości wyższego rzędu.
2. Wywiązywać się ze swych obowiązków, w tym również w stosunku do stowarzyszenia, którego są dobrowolnymi
członkami.
3. Przestrzegać, aby podejmowane decyzje spełniały wymogi bezpieczeństwa, zdrowia i dobra publicznego,
a także ujawniać czynniki mogące zagrażać społeczeństwu lub środowisku naturalnemu.
4. Umacniać autorytet zawodu i stowarzyszenia poprzez wysoki poziom wykonywanej pracy, cenić swą godność
osobistą, odrzucać przekupstwo w każdej formie.
5. Nie ulegać wpływom lub naciskom zewnętrznym, przeciwstawiać się wadliwym koncepcjom oraz realizacji
złych rozwiązań technicznych i błędnych decyzji gospodarczych.
6. Podnosić swe umiejętności zawodowe i podejmować prace stosownie do posiadanych kwalifikacji, wiedzy
fachowej i doświadczenia.
7. Sprawdzać i opiniować rzetelnie rozwiązania techniczne, przyjmować uwagi krytyczne, uznawać i poprawiać
zaistniałe błędy.
8. Sprawiedliwie i obiektywnie oceniać każdą pracę, także kolegów i podwładnych, nie przypisując sobie
cudzych osiągnięć i zasług.
9. Dbać o wysoki poziom kultury i etyki w życiu codziennym w wypowiedziach, artykułach i korespondencji.
10. Stwarzać atmosferę koleżeńskiej współpracy, szanować przełożonych, kolegów i współpracowników,
niezależnie od przekonań czy też pozycji społecznej, pomagać im w zawodowym rozwoju i wspierać ich w
postępowaniu zgodnym z zasadami.

Wstąp w szeregi SEP

 

Politechnika Szczecińska

Zabytkowy budynek Wydziału Elektrycznego Politechniki Szczecińskiej

Fot. Waldemar Marzęcki

Zarys dziejów Politechniki Szczecińskiej

      Przed drugą wojną światową w Szczecinie nie było żadnej wyższej uczelni, jeśli za taką nie uznamy zawodowej szkoły technicznej, kształcącej inżynierów i maszynistów okrętowych. Mieściła się ona w budynkach przy ulicach Pułaskiego 10

i Sikorskiego 37, gdzie obecnie znajdują się: Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej oraz Wydział Elektryczny. Nieznacznie uszkodzone budynki i część ocalałych pomocy naukowych pozwoliły na utworzenie w listopadzie 1945 r. Miejskiego Liceum Technicznego z dwoma wydziałami: mechanicznym i budowlanym, a po jego upaństwowieniu w roku 1946 – Państwowej Szkoły Technicznej.

      Ówczesne władze miasta i jego mieszkańcy, zmierzały do zapewnienia Szczecinowi wysokiej pozycji politycznej, gospodarczej i społecznej i doprowadziło do utworzenia w roku 1946 Szkoły Inżynierskiej. Podstawowym aktem prawnym kreującym Szkołę był dekret z 20 stycznia 1947 r. przewidujący studia trzyletnie. Decyzja wchodziła w życie ze wsteczną datą 1 grudnia 1946 r.

      Zajęcia dydaktyczne dla 297 studentów pierwszego roku na trzech wydziałach: Mechanicznym, Elektrycznym

i Inżynierii Lądowej rozpoczęły się 15 lutego 1947 r., dlatego też wyjątkowo studia na I roku odbywały się w skróconym cyklu i trwały do września, z miesięczną tylko wakacyjną przerwą. W drugim roku akademickim 1947/1948 odbył się już właściwy nabór na pierwszy rok i uruchomiono drugi rok studiów.

      Największą trudność w organizacji uczelni technicznej stanowił wówczas brak odpowiednio wykwalifikowanej kadry. Trwająca około trzech miesięcy niepewność co do dalszych losów Szczecina, wynikająca z braku decyzji aliantów w tej sprawie oraz trudne warunki bytowania w mieście spowodowały, że fachowcy osiedlający się na Ziemiach Zachodnich preferowali inne regiony kraju. Zajęcia z przedmiotów podstawowych prowadzili wówczas pracownicy rekrutujący się spośród zamieszkałych w mieście asystentów przedwojennych uczelni i studenci wyższych lat kontynuujący studia rozpoczęte jeszcze przed wojną, a z przedmiotów specjalistycznych – 12 dojeżdżających profesorów i wykładowców z Politechniki Gdańskiej, Wrocławskiej oraz Warszawskiej.

      Siódmy rok funkcjonowania Szkoły Inżynierskiej (1952/1953) był okresem poważnego kryzysu, spowodowanego m.in. wymuszoną przez stalinowskie władze rezygnacją z pracy niektórych zamiejscowych profesorów i wykładowców. Doprowadziło to do zasadniczych zmian w kierownictwie i organizacji szkoły. W ich wyniku zlikwidowano m. in. Wydział Architektury, Wydział Inżynierii Lądowej przemianowano na Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego, a Wydział Mechaniczny na Wydział Budowy Maszyn. W latach 1953 – 1954 uczelni udaje się pozyskać na stałe 11 pracowników naukowo-dydaktycznych z innych ośrodków akademickich, którym powierzono kierownictwo katedr lub zakładów.

      W roku akademickim 1953/1954 wprowadzono czteroletni cykl nauczania. W tym czasie w poszczególnych wydziałach organizowano kursy magisterskie dla pomocniczych pracowników nauki, a Wydział Chemiczny oddelegował kilkunastu asystentów na taki kurs do Politechniki Wrocławskiej.

      Do roku 1955 Szkołę Inżynierską ukończyło 1926 inżynierów o specjalnościach zdobywanych na poszczególnych wydziałach: Mechanicznym, Elektrycznym, Chemicznym, Inżynierii Wodnej oraz Inżynierii Lądowej.

      Oprócz dydaktyki, kadra nauczająca szkoły przyczyniła się do odbudowy Szczecina, zwłaszcza zaś portu i stoczni.

      W dziesiątym roku funkcjonowania szkoły została ona podniesiona do rangi politechniki i przejęła agendy Wyższej Szkoły Ekonomicznej. Wzmocniło to kadrowo Politechnikę Szczecińską oraz stworzyło możliwość powołania unikatowego w skali kraju kierunku studiów inżynieryjno-ekonomicznych transportu, dających możliwość powiązania problemów ekonomicznych z technicznymi. W latach 70. Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu Drogowego stał się największym wydziałem Politechniki Szczecińskiej. Liczba studentów wynosiła wówczas około trzech tysięcy, co plasowało go wśród średniej wielkości samodzielnych uczelni ekonomicznych kraju.

      Polski Październik 1956 r. pozwolił na powrót do uczelni niektórych profesorów, wydalonych z pracy w okresie stalinowskim. W roku akademickim 1956/1957 na wszystkich wydziałach wprowadzono jednolite dzienne studia dla pracujących. W roku 1962 utworzono Punkt Konsultacyjny w Koszalinie na kierunku ekonomicznym oraz budowlanym

(po czterech latach działalności został on przekształcony w Wyższą Szkołę Inżynierską). Podobny punkt powołano w Gorzowie Wlkp., gdzie rozpoczęto zajęcia na takich kierunkach jak: chemia, mechanika, budownictwo, elektrotechnika oraz kierunki ekonomiczne.

      Lata 1970 - 1985 charakteryzował silny rozwój działalności naukowej uczelni. Skoncentrowano się na wybranych tematach badawczych. Wyodrębniły się główne kierunki specjalizacji naukowej oraz pojawiły się nowe specjalności.    Wzrastała liczba patentów i znaczących publikacji naukowych. Politechnika współpracowała również z wieloma regionalnymi zakładami przemysłowymi.

      Po okresie licznych zmian organizacyjnych, pozyskiwaniu bazy lokalowej i trudności wynikających z niedoboru kadry nauczającej, w Politechnice Szczecińskiej rozpoczął się intensywny rozwój własnej kadry naukowo-dydaktycznej. Uczelnia konsekwentnie realizowała politykę kształcenia własnych pracowników naukowych, pozyskując nauczycieli akademickich spośród najzdolniejszych absolwentów. Efektem tej działalności było sukcesywne uzyskiwanie przez poszczególne wydziały praw akademickich. W roku 1969 Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu jako pierwszy na uczelni uzyskał pełne prawa akademickie i mógł nadawać stopień doktora habilitowanego. W roku 1970 wszystkie wydziały (oprócz Wydziału Elektrycznego, przekształconego w Instytut Elektroniki na prawach wydziału) posiadały uprawnienia do nadawania stopnia doktora. Uczelnia zatrudniała wówczas dwóch profesorów zwyczajnych, 19 profesorów nadzwyczajnych oraz 62 docentów.

      Okres do 1970 r. charakteryzował się intensywnymi działaniami oraz znaczącymi dokonaniami naukowymi

i dydaktycznymi, ściśle powiązanymi z potrzebami gospodarki Pomorza Zachodniego. Politechnika wzmocniła swoją pozycję w regionie oraz w kraju. Ustabilizowały się lub uległy rozszerzeniu specjalności kształcenia. Podwojona została kubatura obiektów naukowo-dydaktycznych. Zmiana ustroju szkolnictwa wyższego w Polsce w latach 1969 – 1970, spowodowała reorganizację uczelni – w miejsce dotychczasowych 49 katedr utworzono 13 instytutów na poszczególnych wydziałach oraz dwa instytuty międzywydziałowe.

      W tym okresie znacznie rozszerzyły się również kontakty Politechniki Szczecińskiej z zagranicznymi ośrodkami akademickimi z tzw. krajów socjalistycznych, co poszerzało naukowe i dydaktyczne doświadczenie Uczelni. Zmianom uległy także formy kształcenia – oprócz magisterskich studiów dziennych i inżynierskich dla pracujących od połowy lat siedemdziesiątych poszczególne wydziały i instytuty zaczęły prowadzić studia podyplomowe.

      Należy również podkreślić rolę kulturotwórczą Politechniki Szczecińskiej w tym okresie. Jej efektem były: Chór Akademicki i Studio Pantomimy, reprezentujące bardzo wysoki poziom artystyczny, oraz klub studencki Pinokio, uznany za jeden z najlepszych w Polsce. Piątą dekadę pracy uczelni zapoczątkował pogłębiający się kryzys społeczny, który doprowadził do przełomu politycznego, a w efekcie – do transformacji systemu społeczno-gospodarczego. Odejście z Politechniki w roku 1985 Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu spowodowało czasowe osłabienie potencjału naukowego i materialnego. Pomniejszona o największy wydział, przy zmniejszonej liczbie studentów, niepewności finansowej państwa, spadku liczby odpłatnych prac zleconych i niewypłacalności zleceniodawców, Politechnika Szczecińska znalazła się w trudnej sytuacji. Zmusiło to jej władze do podjęcia poważnych decyzji organizacyjnych

i oszczędnościowych oraz poszukiwania pozaresortowych źródeł finansowania. Umożliwiły to zmiany ustrojowe, jakie nastąpiły w Polsce w roku 1989, oraz nowa ustawa o szkolnictwie wyższym z 1990 r., dająca większą autonomię uczelniom.

      Działania wówczas podjęte doprowadziły do decentralizacji władzy na rzecz dziekanów i rad wydziałów. Rezultatem było uruchomienie kierunków i specjalności o nowoczesnym profilu, dostosowanie form kształcenia i rodzajów studiów do wzorców krajów zachodnich, likwidacja jednostek nierentownych oraz pozyskanie nowych źródeł finansowania pracy uczelni.

      W siedzibie byłego Komitetu Uczelnianego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w roku 1991 otwarto filię biblioteki British Council, zaś budynek po zlikwidowanym Studium Wojskowym w całości przejął Wydział Elektryczny. Wielkim sukcesem uczelni było również przekształcenie Instytutu Okrętowego w Wydział Techniki Morskiej (1991 r.), który uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk technicznych. Tak więc Politechnika Szczecińska stała się ponownie uczelnią z pięcioma wydziałami. Unowocześnioną i bogatą ofertę studiów wyższych dziennych i zaocznych uzupełniono studiami podyplomowymi oraz doktoranckimi.

     Miarą rangi naukowej każdej uczelni są posiadane przez jej wydziały prawa akademickie. W Politechnice Szczecińskiej pełne prawa akademickie do roku 2002 uzyskały dwa wydziały, najbardziej liczące się pod względem naukowym

i kadrowym, tj. Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej oraz Wydział Mechaniczny. Ponadto Komitet Badań Naukowych przyznał tym wydziałom oraz Katedrze Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Wydziału Elektrycznego, najwyższą kategorię A, co oznacza uznanie światowego poziomu tych jednostek. Wydziały: Budownictwa i Architektury, Wydział Techniki Morskiej oraz Wydział Elektryczny – w ocenie Komitetu – reprezentują kategorię B, oznaczającą dobry poziom krajowy.

      W pierwszej połowie lat 90. uczelnia nawiązała bezpośrednie kontakty z ośrodkami akademickimi z krajów Europy Zachodniej (głównie Niemiec, Włoch, Francji, Portugalii i Irlandii), co pozwoliło na pracę naukowo-badawczą o znaczeniu międzynarodowym. W tym okresie Politechnika Szczecińska współpracowała również z uczelniami i instytutami spoza Europy. I tak: Wydział Budownictwa i Architektury nawiązał kontakty naukowe z takimi ośrodkami uniwersyteckimi, jak: Hanojski Instytut Architektury w Wietnamie, Politechnika w Jinan (Chiny) czy Uniwersytet Clemenson (USA), Wydział Elektryczny – z Uniwersytetem w Oita (Japonia), Wydział Informatyki – z Uniwersytetem Informatycznym w Aizu (Japonia)

      Z wieloma ośrodkami zarówno zagranicznymi, jak również krajowymi, uczelnia prowadzi obecnie indywidualne

i zespołowe badania naukowe, które w znacznej części mają charakter prac stosowanych. Wiele z nich w świetle prawa autorskiego – nosi znamiona nowości i zostało zastosowanych w praktyce, co korzystnie lokuje Politechnikę Szczecińską w grupie innych szkół wyższych.

      Dynamiczny rozwój kadrowy umożliwił Politechnice Szczecińskiej uzyskanie uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk technicznych przez kolejne dwa wydziały: Elektryczny (2002 r.) oraz Informatyki (2003 r.). Wzrostowi kwalifikacji kadry naukowej towarzyszyło rozszerzanie działalności dydaktycznej. Dzięki uczestnictwu w programie edukacyjnym TEMPUS, finansowym przez Unię Europejską, powstały kierunki i specjalności o nowoczesnych programach kształcenia, wyposażono laboratoria, sale wykładowe i biblioteki wydziałowe oraz umożliwiono wielu nauczycielom akademickim i studentom odbywanie stażu i praktyk na uczelniach zachodnich. Włączenie się do programu Sokrates/Erasmus oraz zastosowanie do oceny studentów systemu punktów kredytowych, stwarzają większe możliwości wymiany studentów z uczelniami europejskimi. Współpraca z zagranicą dotyczy również badań naukowych, z których korzystają jednostki organizacyjne uczelni (np. V i VI Program Ramowy UE). Organizacją tak szeroko rozumianej współpracy zajmują się w Politechnice Szczecińskiej dwie jednostki administracyjne: Dział Nauki i Biuro Programów Międzynarodowych.

      W szóstym dziesięcioleciu funkcjonowania uczelni znacznemu rozszerzeniu uległa również jej baza naukowo-dydaktyczna dzięki budowie nowych obiektów (hala technologiczna Wydziału Mechanicznego, hala sportowa oraz budynek Wydziału Elektrycznego przy ul. 26 Kwietnia) lub adaptacji budynków pokoszarowych, pozyskanych przy ul. Żołnierskiej (jeden z nich przeznaczono dla Instytutu Informatyki, drugi zaś użytkowany jest przez Wydział Budownictwa

i Architektury). Przeprowadzono również szereg gruntownych remontów i wyposażono w nowoczesne urządzenia inne obiekty wchodzące w skład bazy materialnej uczelni. Bazę lokalową dla studentów stanowi pięć domów studenckich, w których mieszka ponad 2 000 osób, jak również stołówka, mająca możliwości przygotowania ponad 3000 obiadów dziennie.

      Chlubą uczelni jest działalność Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej, który koncertował na czterech kontynentach, w ponad 80 krajach, Klubu Uczelnianego Akademickiego Związku Sportowego oraz powstałego w roku 1976 i odnoszącego znaczne sukcesy Akademickiego Klubu Tańca Towarzyskiego.

      Obecnie Politechnika Szczecińska jest prężnym ośrodkiem naukowo-dydaktycznym składającym się z sześciu wydziałów, trzech instytutów międzywydziałowych oraz czterech jednostek ogólnouczelnianych. Pracuje w niej 733 nauczycieli akademickich, wśród których jest 161 profesorów i doktorów habilitowanych, 377 nauczycieli ze stopniem doktora, 99 asystentów oraz 96 starszych wykładowców, wykładowców i pozostałych nauczycieli. Ponadto zatrudnia ona 60 pracowników biblioteki, 431 pracowników administracyjno-technicznych oraz 230 pracowników obsługi.

      W okresie 60-lecia swej działalności Politechnika Szczecińska wypromowała 37 780 absolwentów, w tym 29 352 na studiach dziennych i 8144 na studiach zaocznych oraz 1014 na studiach wieczorowych i eksternistycznych. Wielu z nich pełni lub pełniło najwyższe funkcje w życiu gospodarczym i politycznym kraju: wicepremierów, ministrów, senatorów

i posłów na Sejm, przewodniczących samorządów miast i gmin oraz zajmuje lub zajmowało odpowiedzialne stanowiska w najważniejszych przedsiębiorstwach województwa zachodniopomorskiego. Uczelnia osiągnęła znaczącą pozycję zarówno w środowisku miasta oraz regionu, jak również cieszy się coraz większym poważaniem wśród uczelni technicznych kraju.

Opracowała: dr Elżbieta Choińska

 

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznej

      Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych to niewątpliwie obszar o największej liczbie wypadków porażenia prądem elektrycznym i pożarów. Ze statystyk wynika, ,że w Polsce rocznie dochodzi do około 250 wypadków śmiertelnych porażenia prądem elektrycznym , to jest czterokrotnie więcej niż w krajach Europy Zachodniej. Nie jest natomiast znana liczba przypadkowych porażeń i poparzeń prądem elektrycznym osób, które bez niezbędnej wiedzy fachowej i znajomości podstawowych zasad bezpieczeństwa, przeprowadzają samowolnie naprawy różnych elementów instalacji i zabezpieczeń.

      Pomimo, że w kolejnych latach obserwuje się ogólnie poprawę bezpieczeństwa elektrycznego w Polsce, to zagrożenie ze strony starych instalacji elektrycznych jest nadal bardzo duże. Przykładowo  ilość pożarów spowodowanych niesprawną instalacją elektryczną według danych za 2003 rok w Polsce, jest na poziomie 12 % w ogólnej liczbie pożarów w budynkach.

      Coraz częściej liczbę porażeń prądem elektrycznym i pożarów, łączy się z nadmiernie przestarzałymi

i niebezpiecznymi w użytkowaniu instalacjami elektrycznymi w obiektach budowlanych. Problem ten, był na przestrzeni kilkunastu ostatnich lat wielokrotnie prezentowany na konferencjach naukowych i w literaturze technicznej , lecz bez praktycznego zastosowania podnoszonych kwestii i wniosków. Nigdy dotąd nie podjęto jednoznacznych uregulowań prawnych, technicznych i finansowych, umożliwiających w skali kraju wymianę tych nadmiernie przestarzałych

i jednocześnie  niebezpiecznych dla użytkowników  instalacji elektrycznych.

      Od dziesięcioleci instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych, w domach mieszkalnych wiejskich, obiektach rolnych i hodowlanych, a także w części przemysłowych, budowano według  tzw. systemu oszczędnościowego”, polegającego przede wszystkim na: 1) stosowaniu  przewodów o żyłach aluminiowych, czyli materiału o słabych właściwościach fizykochemicznych, np. niskiej temperaturze topnienia, dużej łamliwości

i skłonnościach do pokrywania się tlenkiem powodującym, że połączenia wykonane przewodami aluminiowymi mają z upływem czasu coraz większy opór, przegrzewają się zwiększając stan zagrożenia, przyjmowaniu zbyt małych wartości mocy zapotrzebowanych, np. 2 kW na mieszkanie jednoizbowe zgazyfikowane i 4 kW na mieszkanie wieloizbowe, co przy obecnie stosowanych obciążeniach instalacji prowadzi do częstych awarii i pożarów.

      Po latach użytkowania stan techniczny instalacji wykonanych w tym systemie jest po prostu bardzo zły, kryjący szereg zagrożeń i uciążliwości dla użytkowników. Według szacunków ekspertów około 80%, a więc zdecydowana większość instalacji elektrycznych w Polsce, nie spełnia obecnie podstawowych wymagań technicznych i bezpieczeństwa użytkowania, przede wszystkim dotyczących ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym i ochrony przeciwpożarowej. Do najbardziej istotnych zagrożeń i ograniczeń w nadmiernie przestarzałych instalacjach elektrycznych należy zaliczyć:

1) dużą awaryjność związaną z upalaniem się końcówek przewodów aluminiowych w zaciskach stałych gniazd wtyczkowych, puszek rozgałęźnych i łączników, powodującą uciążliwe przerwy w zasilaniu odbiorników,

2) powszechne stosowanie zasady łączenia przewodu (według obecnych oznaczeń) ochronno-neutralnego z zaciskiem ochronnym odbiornika lub gniazdka wtyczkowego) za pomocą tzw. „mostka. Taki układ połączeń stanowi bezpośrednie zagrożenie porażenia prądem elektrycznym, ponieważ w przypadku przerwy powstałej w przewodzie ochronno-neutralnym lub często niezamierzonej zamiany przewodów fazowego z ochronno-neutralnym, na obudowie odbiornika wystąpi pełne napięcie fazowe,

3) możliwość wybuchu pożaru przy stosowaniu przewodów aluminiowych o  przekrojach i obciążalności prądowej zbyt małych do występujących obecnie obciążeń,

4) brak możliwości instalowania wyłączników różnicowoprądowych jako uzupełniającej ochrony przeciwporażeniowej dodatkowej  i ochrony przeciwpożarowej, wskutek braku w instalacjach wydzielonego przewodu ochronnego PE

Zagrożenia w instalacjach elektrycznych powstają także w wyniku niewłaściwego ich utrzymania. Do występujących najczęściej nieprawidłowości w zakresie utrzymania instalacji elektrycznych należy zaliczyć:

1)nagminne nieprzestrzeganie przez właścicieli i zarządców obiektów budowlanych przepisów ustawy – Prawo budowlane obowiązków przeprowadzania co 5 lat, przeglądów sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektów, w tym okresowych kontroli instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie ustalonym w ustawie,

2) wykonywanie okresowych kontroli instalacji elektrycznej i piorunochronnej w ograniczonym zakresie, bez sprawdzenia istotnych często parametrów instalacji decydujących o bezpieczeństwie elektrycznym i pożarowym,

3) wymianę lub modernizację przez właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych tylko wewnętrznych linii  zasilających w budynkach, bez wymiany nadmiernie przestarzałych

i niebezpiecznych w użytkowaniu instalacji wewnętrznych.

4) niewłaściwie wykonywane usługi elektryczne , świadczone przez osoby nie posiadające wymaganego przygotowania fachowego, a także przez elektryków  w sposób niezgodny z przepisami elektrycznymi, zasadami wiedzy technicznej oraz zawodowej sumienności i rzetelności.

      Jakie zatem działania zostały podjęte, aby zmienić ten stan rzeczy? Odpowiedź jest jedna. Brak aktualnie uregulowań prawnych, technicznych i finansowych, nie daje podstaw do podjęcia zakrojonej na skalę krajową akcji całkowitej wymiany lub ewentualnie modernizacji nadmiernie przestarzałych i jednocześnie niebezpiecznych instalacji w pomieszczeniach mieszkalnych.

Utrzymanie instalacji elektrycznej

      Zgodnie z ustawą z dnia  7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [Dz.U.06.156.1118 ogłoszony dnia 1 września 2006 r.],

właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym, estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Obiekty powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.

      Kontrolę stanu technicznego instalacji elektrycznych, powinny przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci elektroenergetycznych. Wszyscy użytkownicy instalacji elektrycznych powinni wiedzieć, że tylko prawidłowo wykonana i właściwie eksploatowana instalacja elektryczna daje gwarancję bezpieczeństwa elektrycznego dla ludzi, urządzeń i obiektów.

Wymagania stawiane instalacjom elektrycznym w budynkach

 

      Instalacja elektryczna stanowi integralną część wyposażenia budynku i w znacznym stopniu warunkuje jego prawidłową i bezpieczną eksploatację. Z tego względu instalacje elektryczne powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w przewidywanym okresie użytkowania spełniały wymagania dotyczące mocy zapotrzebowanej

i pozostawały w pełnej sprawności technicznej, a w odniesieniu do instalacji w budynkach mieszkalnych spełniały również wymagania wynikające z zapewnienia określonego komfortu życia mieszkańców. Podstawowe właściwości techniczne instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych, powinny być co najmniej takie, aby zapewniały:

- określony stopień niezawodności dostawy energii elektrycznej o jakości właściwej dla zasilanych urządzeń, - nieuciążliwe i bezpieczne użytkowanie urządzeń elektrycznych, a szczególnie ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym, przetężeniami zagrażającymi nadmiernie szybkiemu zużywaniu się instalacji, pożarem, przepięciami łączeniowymi

i atmosferycznymi oraz innymi zagrożeniami powodowanymi pracą urządzeń elektrycznych, - ochronę ludzi i środowiska przed skażeniami i emitowaniem drgań, hałasu, temperatury i pola magnetycznego o wartościach i natężeniach większych od granicznych dopuszczalnych.

      Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych sprowadza się do zapewnienia ochrony przed następującymi
podstawowymi zagrożeniami:
- porażeniem prądem elektrycznym,
- prądami przeciążeniowymi i zwarciowymi,
- przepięciami łączeniowymi i pochodzącymi od wyładowań atmosferycznych,

      Skuteczność ochrony przed tymi zagrożeniami zależy od zastosowanych w instalacjach elektrycznych rozwiązań technicznych i środków zabezpieczających. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych powinny się charakteryzować takimi właściwościami technicznymi, aby ich użytkownicy mogli korzystać bez ograniczeń z posiadanych urządzeń gospodarstwa domowego, sprzętu RTV, teletechnicznego i innego w przewidywanym okresie eksploatacji instalacji, bez konieczności wykonywania znaczącej jej modernizacji. Instalacje powinny więc tak zwymiarowane i wykonane, aby mogły sprostać nowym wymaganiom wynikającym ze zmian w wyposażeniu mieszkań w urządzenia elektryczne i zmian warunków i stylu życia mieszkańców.

Aktem prawnym określającym obecnie w Polsce warunki techniczne jakim powinny odpowiadać instalacje elektryczne w budynkach jest obecnie nowelizowane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz.U.02.75.690 ogłoszony dnia 15 czerwca 2002 r.

Rozporządzenie to dotyczy wszystkich budynków, nie tylko mieszkalnych, dlatego jego wymagania są określone w sposób dość ogólny, wynikający z szeroko rozumianych warunków bezpieczeństwa. Postanowienia zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury wymagają niejednokrotnie rozszerzenia bądź komentarza.