|
|
Strona informacyjna
(aktualizacja: 27.12.2008 r.)
Stowarzyszenie Elektryków Polskich
Politechnika Szczecińska
Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznej
Utrzymanie instalacji elektrycznej
Stowarzyszenie Elektryków Polskich
Stowarzyszenie Elektryków Polskich, zwane w skrócie SEP, jest pozarządową
organizacją twórczą o charakterze naukowo-technicznym działającą na rzecz
użyteczności społecznej i publicznej. SEP stanowi dobrowolne zrzeszenie
elektryków wszystkich specjalności oraz osób, których działalność zawodowa wiąże
się z szeroko rozumianą elektryką,
a także osób prawnych zainteresowanych jego
działalnością. Zakresem działalności SEP obejmuje elektrotechnikę, energetykę,
elektroenergetykę, elektronikę, radiotechnikę, optoelektronikę, bionikę,
techniki informacyjne, informatykę, telekomunikację, automatykę, robotykę i inne
dziedziny pokrewne…”
Zasady etycznego postępowania
Członkowie Stowarzyszenia Elektryków Polskich, świadomi znaczenia technologii stosowanych
w różnych dziedzinach elektryki oraz ich wpływu na jakość życia, rozwój gospodarki i ochronę
środowiska naturalnego, biorąc osobistą odpowiedzialność za skutki swej działalności wobec
kolegów, współpracowników i społeczeństwa, zobowiązują się:
1. Wykorzystywać swą wiedzę i umiejętności dla powiększania dobrobytu społeczeństwa, tworząc dobra materialne, rozwijając naukę, kulturę i inne
wartości wyższego rzędu.
2. Wywiązywać się ze swych obowiązków, w tym również w stosunku do stowarzyszenia, którego są dobrowolnymi
członkami.
3. Przestrzegać, aby podejmowane decyzje spełniały wymogi bezpieczeństwa, zdrowia i dobra publicznego,
a także ujawniać czynniki mogące zagrażać społeczeństwu lub środowisku naturalnemu.
4. Umacniać autorytet zawodu i stowarzyszenia poprzez wysoki poziom wykonywanej pracy, cenić swą godność
osobistą, odrzucać przekupstwo w każdej formie.
5. Nie ulegać wpływom lub naciskom zewnętrznym, przeciwstawiać się wadliwym koncepcjom oraz realizacji
złych rozwiązań technicznych i błędnych decyzji gospodarczych.
6. Podnosić swe umiejętności zawodowe i podejmować prace stosownie do posiadanych kwalifikacji, wiedzy
fachowej i doświadczenia.
7. Sprawdzać i opiniować rzetelnie rozwiązania techniczne, przyjmować uwagi krytyczne, uznawać i poprawiać
zaistniałe błędy.
8. Sprawiedliwie i obiektywnie oceniać każdą pracę, także kolegów i podwładnych, nie przypisując sobie
cudzych osiągnięć i zasług.
9. Dbać o wysoki poziom kultury i etyki w życiu codziennym w wypowiedziach, artykułach i korespondencji.
10. Stwarzać atmosferę koleżeńskiej współpracy, szanować przełożonych, kolegów i współpracowników,
niezależnie od przekonań czy też pozycji społecznej, pomagać im w zawodowym rozwoju i wspierać ich w
postępowaniu zgodnym z zasadami.
Wstąp w szeregi SEP
Politechnika Szczecińska


Zabytkowy budynek Wydziału Elektrycznego Politechniki Szczecińskiej
Fot. Waldemar Marzęcki
Zarys dziejów Politechniki Szczecińskiej
Przed drugą wojną światową w Szczecinie nie było żadnej wyższej uczelni, jeśli za taką nie uznamy
zawodowej szkoły technicznej, kształcącej inżynierów i maszynistów okrętowych. Mieściła się ona w
budynkach przy ulicach Pułaskiego 10
i Sikorskiego 37, gdzie obecnie znajdują się: Wydział Technologii
i Inżynierii Chemicznej oraz Wydział Elektryczny. Nieznacznie uszkodzone budynki i część ocalałych
pomocy naukowych pozwoliły na utworzenie w listopadzie 1945 r. Miejskiego Liceum Technicznego z
dwoma wydziałami: mechanicznym i budowlanym, a po jego upaństwowieniu w roku 1946 – Państwowej
Szkoły Technicznej.
Ówczesne władze miasta i jego mieszkańcy, zmierzały do zapewnienia Szczecinowi wysokiej pozycji
politycznej, gospodarczej i społecznej i doprowadziło do utworzenia w roku 1946 Szkoły Inżynierskiej.
Podstawowym aktem prawnym kreującym Szkołę był dekret z 20 stycznia 1947 r. przewidujący studia
trzyletnie. Decyzja wchodziła w życie ze wsteczną datą 1 grudnia 1946 r.
Zajęcia dydaktyczne dla 297 studentów pierwszego
roku na trzech wydziałach: Mechanicznym, Elektrycznym
i Inżynierii Lądowej rozpoczęły się 15 lutego 1947 r., dlatego też wyjątkowo
studia na I roku odbywały się w skróconym cyklu i trwały do września, z
miesięczną tylko wakacyjną przerwą. W drugim roku akademickim 1947/1948 odbył
się już właściwy nabór na pierwszy rok i uruchomiono drugi rok studiów.
Największą trudność w organizacji uczelni technicznej stanowił wówczas brak
odpowiednio wykwalifikowanej kadry. Trwająca około trzech miesięcy niepewność co do dalszych losów Szczecina,
wynikająca z braku decyzji aliantów w tej sprawie oraz trudne warunki bytowania w mieście spowodowały,
że fachowcy osiedlający się na Ziemiach Zachodnich preferowali inne regiony kraju. Zajęcia z przedmiotów
podstawowych prowadzili wówczas pracownicy rekrutujący się spośród zamieszkałych w mieście asystentów
przedwojennych uczelni i studenci wyższych lat kontynuujący studia rozpoczęte jeszcze przed wojną,
a z przedmiotów specjalistycznych – 12 dojeżdżających profesorów i wykładowców z Politechniki Gdańskiej,
Wrocławskiej oraz Warszawskiej.
Siódmy rok funkcjonowania Szkoły Inżynierskiej (1952/1953) był okresem poważnego kryzysu, spowodowanego
m.in. wymuszoną przez stalinowskie władze rezygnacją z pracy niektórych zamiejscowych profesorów
i wykładowców. Doprowadziło to do zasadniczych zmian w kierownictwie
i organizacji szkoły. W ich wyniku zlikwidowano m. in. Wydział Architektury, Wydział Inżynierii Lądowej
przemianowano na Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego, a Wydział Mechaniczny na Wydział Budowy Maszyn.
W latach 1953 – 1954 uczelni udaje się pozyskać na stałe 11 pracowników naukowo-dydaktycznych z innych
ośrodków akademickich, którym powierzono kierownictwo katedr lub zakładów.
W roku akademickim 1953/1954 wprowadzono czteroletni cykl nauczania. W tym czasie w poszczególnych
wydziałach organizowano kursy magisterskie dla pomocniczych pracowników nauki, a Wydział Chemiczny
oddelegował kilkunastu asystentów na taki kurs do Politechniki Wrocławskiej.
Do roku 1955 Szkołę Inżynierską ukończyło 1926 inżynierów o specjalnościach zdobywanych na
poszczególnych wydziałach: Mechanicznym, Elektrycznym, Chemicznym, Inżynierii Wodnej oraz
Inżynierii Lądowej.
Oprócz dydaktyki, kadra nauczająca szkoły przyczyniła się do odbudowy Szczecina,
zwłaszcza zaś portu i stoczni.
W dziesiątym roku funkcjonowania szkoły została ona podniesiona do rangi
politechniki i przejęła agendy Wyższej Szkoły Ekonomicznej. Wzmocniło to kadrowo
Politechnikę Szczecińską oraz stworzyło możliwość powołania unikatowego w skali
kraju kierunku studiów inżynieryjno-ekonomicznych transportu, dających możliwość
powiązania problemów ekonomicznych z technicznymi. W latach 70. Wydział
Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu Drogowego stał się największym wydziałem
Politechniki Szczecińskiej. Liczba studentów wynosiła wówczas około trzech
tysięcy, co plasowało go wśród średniej wielkości samodzielnych uczelni
ekonomicznych kraju.
Polski Październik 1956 r. pozwolił na powrót do uczelni niektórych profesorów,
wydalonych z pracy w okresie stalinowskim. W roku akademickim 1956/1957 na
wszystkich wydziałach wprowadzono jednolite dzienne studia dla pracujących. W
roku 1962 utworzono Punkt Konsultacyjny w Koszalinie na kierunku ekonomicznym
oraz budowlanym
(po czterech latach działalności został on przekształcony w Wyższą Szkołę
Inżynierską). Podobny punkt powołano w Gorzowie Wlkp., gdzie rozpoczęto zajęcia
na takich kierunkach jak: chemia, mechanika, budownictwo, elektrotechnika oraz
kierunki ekonomiczne.
Lata 1970 - 1985 charakteryzował silny rozwój działalności naukowej uczelni. Skoncentrowano się na
wybranych tematach badawczych. Wyodrębniły się główne kierunki specjalizacji naukowej oraz pojawiły
się nowe specjalności. Wzrastała liczba patentów i znaczących publikacji naukowych.
Politechnika współpracowała również z wieloma regionalnymi zakładami przemysłowymi.
Po okresie licznych zmian organizacyjnych, pozyskiwaniu bazy lokalowej i trudności wynikających z
niedoboru kadry nauczającej, w Politechnice Szczecińskiej rozpoczął się intensywny rozwój własnej kadry
naukowo-dydaktycznej. Uczelnia konsekwentnie realizowała politykę kształcenia własnych pracowników
naukowych, pozyskując nauczycieli akademickich spośród najzdolniejszych absolwentów. Efektem tej
działalności było sukcesywne uzyskiwanie przez poszczególne wydziały praw akademickich. W roku 1969
Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu jako pierwszy na uczelni uzyskał pełne prawa akademickie
i mógł nadawać stopień doktora habilitowanego. W roku 1970 wszystkie wydziały (oprócz Wydziału
Elektrycznego, przekształconego w Instytut Elektroniki na prawach wydziału) posiadały uprawnienia
do nadawania stopnia doktora. Uczelnia zatrudniała wówczas dwóch profesorów zwyczajnych, 19 profesorów
nadzwyczajnych oraz 62 docentów.
Okres do 1970 r. charakteryzował się intensywnymi działaniami oraz znaczącymi
dokonaniami naukowymi
i dydaktycznymi, ściśle powiązanymi z potrzebami gospodarki Pomorza Zachodniego.
Politechnika wzmocniła swoją pozycję w regionie oraz w kraju. Ustabilizowały się
lub uległy rozszerzeniu specjalności kształcenia. Podwojona została kubatura
obiektów naukowo-dydaktycznych. Zmiana ustroju szkolnictwa wyższego w Polsce w
latach 1969 – 1970, spowodowała reorganizację uczelni – w miejsce
dotychczasowych 49 katedr utworzono 13 instytutów na poszczególnych wydziałach
oraz dwa instytuty międzywydziałowe.
W tym okresie znacznie rozszerzyły się również kontakty Politechniki Szczecińskiej z zagranicznymi
ośrodkami akademickimi z tzw. krajów socjalistycznych, co poszerzało naukowe i dydaktyczne doświadczenie
Uczelni. Zmianom uległy także formy kształcenia – oprócz magisterskich studiów dziennych i inżynierskich
dla pracujących od połowy lat siedemdziesiątych poszczególne wydziały i instytuty zaczęły prowadzić
studia podyplomowe.
Należy również podkreślić rolę kulturotwórczą Politechniki Szczecińskiej w tym okresie. Jej efektem
były: Chór Akademicki i Studio Pantomimy, reprezentujące bardzo wysoki poziom artystyczny, oraz klub
studencki Pinokio, uznany za jeden z najlepszych w Polsce. Piątą dekadę pracy uczelni
zapoczątkował pogłębiający się kryzys społeczny, który doprowadził do przełomu politycznego, a w
efekcie – do transformacji systemu społeczno-gospodarczego.
Odejście z Politechniki w roku 1985 Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego
Transportu spowodowało czasowe osłabienie potencjału naukowego i materialnego.
Pomniejszona o największy wydział, przy zmniejszonej liczbie studentów,
niepewności finansowej państwa, spadku liczby odpłatnych prac zleconych i
niewypłacalności zleceniodawców, Politechnika Szczecińska znalazła się w
trudnej sytuacji. Zmusiło to jej władze do podjęcia poważnych decyzji
organizacyjnych
i oszczędnościowych oraz poszukiwania pozaresortowych źródeł
finansowania. Umożliwiły to zmiany ustrojowe, jakie nastąpiły w Polsce w roku
1989, oraz nowa ustawa o szkolnictwie wyższym z 1990 r., dająca większą
autonomię uczelniom.
Działania wówczas podjęte doprowadziły do decentralizacji władzy na rzecz dziekanów
i rad wydziałów. Rezultatem było uruchomienie kierunków i specjalności o nowoczesnym
profilu, dostosowanie form kształcenia i rodzajów studiów do wzorców krajów zachodnich,
likwidacja jednostek nierentownych oraz pozyskanie nowych źródeł finansowania
pracy uczelni.
W siedzibie byłego Komitetu Uczelnianego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w roku 1991
otwarto filię biblioteki British Council, zaś budynek po zlikwidowanym Studium Wojskowym w
całości przejął Wydział Elektryczny. Wielkim sukcesem uczelni było również
przekształcenie Instytutu Okrętowego w Wydział Techniki Morskiej (1991 r.),
który uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk
technicznych. Tak więc Politechnika Szczecińska stała się ponownie uczelnią z pięcioma wydziałami.
Unowocześnioną i bogatą ofertę studiów wyższych dziennych i zaocznych uzupełniono studiami
podyplomowymi oraz doktoranckimi.
Miarą rangi naukowej każdej uczelni są posiadane przez jej wydziały prawa
akademickie. W Politechnice Szczecińskiej pełne prawa akademickie do roku 2002
uzyskały dwa wydziały, najbardziej liczące się pod względem naukowym
i kadrowym, tj. Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej oraz Wydział
Mechaniczny. Ponadto Komitet Badań Naukowych przyznał tym wydziałom oraz
Katedrze Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Wydziału Elektrycznego,
najwyższą kategorię A, co oznacza uznanie światowego poziomu tych jednostek.
Wydziały: Budownictwa i Architektury, Wydział Techniki Morskiej oraz Wydział
Elektryczny – w ocenie Komitetu – reprezentują kategorię B, oznaczającą dobry
poziom krajowy.
W pierwszej połowie lat 90. uczelnia nawiązała bezpośrednie kontakty z ośrodkami
akademickimi z krajów Europy Zachodniej (głównie Niemiec, Włoch, Francji, Portugalii
i Irlandii), co pozwoliło na pracę naukowo-badawczą o znaczeniu międzynarodowym.
W tym okresie Politechnika Szczecińska współpracowała również z uczelniami i instytutami
spoza Europy. I tak: Wydział Budownictwa i Architektury nawiązał kontakty naukowe z takimi
ośrodkami uniwersyteckimi, jak: Hanojski Instytut Architektury w Wietnamie,
Politechnika w Jinan (Chiny) czy Uniwersytet Clemenson (USA), Wydział
Elektryczny – z Uniwersytetem w Oita (Japonia), Wydział Informatyki – z
Uniwersytetem Informatycznym w Aizu (Japonia)
Z wieloma ośrodkami zarówno zagranicznymi, jak
również krajowymi, uczelnia prowadzi obecnie indywidualne
i zespołowe badania naukowe, które w znacznej części mają charakter prac
stosowanych. Wiele z nich w świetle prawa autorskiego – nosi znamiona nowości i
zostało zastosowanych w praktyce, co korzystnie lokuje Politechnikę Szczecińską
w grupie innych szkół wyższych.
Dynamiczny rozwój kadrowy umożliwił Politechnice Szczecińskiej uzyskanie uprawnień do
nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk technicznych przez kolejne dwa wydziały:
Elektryczny (2002 r.) oraz Informatyki (2003 r.). Wzrostowi kwalifikacji kadry
naukowej towarzyszyło rozszerzanie działalności dydaktycznej. Dzięki
uczestnictwu w programie edukacyjnym TEMPUS, finansowym przez Unię Europejską,
powstały kierunki i specjalności o nowoczesnych programach kształcenia,
wyposażono laboratoria, sale wykładowe i biblioteki wydziałowe oraz umożliwiono
wielu nauczycielom akademickim i studentom odbywanie stażu i praktyk na
uczelniach zachodnich. Włączenie się do programu Sokrates/Erasmus oraz zastosowanie
do oceny studentów systemu punktów kredytowych, stwarzają większe możliwości
wymiany studentów z uczelniami europejskimi. Współpraca z zagranicą dotyczy
również badań naukowych, z których korzystają jednostki organizacyjne uczelni
(np. V i VI Program Ramowy UE). Organizacją tak szeroko rozumianej współpracy
zajmują się w Politechnice Szczecińskiej dwie jednostki administracyjne: Dział
Nauki i Biuro Programów Międzynarodowych.
W szóstym dziesięcioleciu funkcjonowania uczelni
znacznemu rozszerzeniu uległa również jej baza naukowo-dydaktyczna dzięki
budowie nowych obiektów (hala technologiczna Wydziału Mechanicznego, hala
sportowa oraz budynek Wydziału Elektrycznego przy ul. 26 Kwietnia) lub adaptacji
budynków pokoszarowych, pozyskanych przy ul. Żołnierskiej (jeden z nich
przeznaczono dla Instytutu Informatyki, drugi zaś użytkowany jest przez Wydział
Budownictwa
i Architektury). Przeprowadzono również szereg gruntownych remontów i wyposażono
w nowoczesne urządzenia inne obiekty wchodzące w skład bazy materialnej uczelni.
Bazę lokalową dla studentów stanowi pięć domów studenckich, w których mieszka
ponad 2 000 osób, jak również stołówka, mająca możliwości przygotowania ponad
3000 obiadów dziennie.
Chlubą uczelni jest działalność Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej,
który koncertował na czterech kontynentach, w ponad 80 krajach, Klubu
Uczelnianego Akademickiego Związku Sportowego oraz powstałego w roku
1976 i odnoszącego znaczne sukcesy Akademickiego Klubu Tańca Towarzyskiego.
Obecnie Politechnika Szczecińska jest prężnym ośrodkiem naukowo-dydaktycznym
składającym się z sześciu wydziałów, trzech instytutów międzywydziałowych oraz
czterech jednostek ogólnouczelnianych. Pracuje w niej 733 nauczycieli akademickich,
wśród których jest 161 profesorów i doktorów habilitowanych, 377 nauczycieli ze stopniem
doktora, 99 asystentów oraz 96 starszych wykładowców, wykładowców i pozostałych
nauczycieli. Ponadto zatrudnia ona 60 pracowników biblioteki, 431 pracowników
administracyjno-technicznych oraz 230 pracowników obsługi.
W okresie 60-lecia swej działalności Politechnika Szczecińska wypromowała 37 780
absolwentów, w tym 29 352 na studiach dziennych i 8144 na studiach zaocznych
oraz 1014 na studiach wieczorowych i eksternistycznych. Wielu z nich pełni lub
pełniło najwyższe funkcje w życiu gospodarczym i politycznym kraju: wicepremierów,
ministrów, senatorów
i posłów na Sejm, przewodniczących samorządów miast i gmin oraz
zajmuje lub zajmowało odpowiedzialne stanowiska w najważniejszych przedsiębiorstwach
województwa zachodniopomorskiego. Uczelnia osiągnęła znaczącą pozycję zarówno w środowisku
miasta oraz regionu, jak również cieszy się coraz większym poważaniem wśród uczelni technicznych
kraju.
Opracowała: dr Elżbieta Choińska
Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznej
Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych to niewątpliwie obszar o największej liczbie
wypadków porażenia prądem elektrycznym i pożarów. Ze statystyk wynika, ,że w Polsce rocznie
dochodzi do około 250 wypadków śmiertelnych porażenia prądem elektrycznym , to jest czterokrotnie
więcej niż w krajach Europy Zachodniej. Nie jest natomiast znana liczba przypadkowych porażeń
i poparzeń prądem elektrycznym osób, które bez niezbędnej wiedzy fachowej i znajomości podstawowych
zasad bezpieczeństwa, przeprowadzają samowolnie naprawy różnych elementów instalacji i zabezpieczeń.
Pomimo, że w kolejnych latach obserwuje się ogólnie poprawę bezpieczeństwa elektrycznego w Polsce,
to zagrożenie ze strony starych instalacji elektrycznych jest nadal bardzo duże. Przykładowo
ilość pożarów spowodowanych niesprawną instalacją elektryczną według danych za 2003 rok w Polsce,
jest na poziomie 12 % w ogólnej liczbie pożarów w budynkach.
Coraz częściej liczbę porażeń prądem elektrycznym
i pożarów, łączy się z nadmiernie przestarzałymi
i niebezpiecznymi w użytkowaniu instalacjami elektrycznymi w obiektach
budowlanych. Problem ten, był na przestrzeni kilkunastu ostatnich lat
wielokrotnie prezentowany na konferencjach naukowych i w literaturze technicznej
, lecz bez praktycznego zastosowania podnoszonych kwestii i wniosków. Nigdy
dotąd nie podjęto jednoznacznych uregulowań prawnych, technicznych i
finansowych, umożliwiających w skali kraju wymianę tych nadmiernie
przestarzałych
i jednocześnie niebezpiecznych dla użytkowników instalacji
elektrycznych.
Od dziesięcioleci instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych,
w domach mieszkalnych wiejskich, obiektach rolnych i hodowlanych, a także w części przemysłowych,
budowano według tzw. systemu oszczędnościowego”, polegającego przede wszystkim na:
1) stosowaniu przewodów o żyłach aluminiowych, czyli materiału o słabych właściwościach
fizykochemicznych, np. niskiej temperaturze topnienia, dużej łamliwości
i skłonnościach do
pokrywania się tlenkiem powodującym, że połączenia wykonane przewodami aluminiowymi mają z
upływem czasu coraz większy opór, przegrzewają się zwiększając stan zagrożenia, przyjmowaniu zbyt
małych wartości mocy zapotrzebowanych, np. 2 kW na mieszkanie jednoizbowe zgazyfikowane i 4 kW na
mieszkanie wieloizbowe, co przy obecnie stosowanych obciążeniach instalacji prowadzi do częstych
awarii i pożarów.
Po latach użytkowania stan techniczny instalacji wykonanych w tym systemie jest po prostu bardzo zły,
kryjący szereg zagrożeń i uciążliwości dla użytkowników. Według szacunków ekspertów około 80%,
a więc zdecydowana większość instalacji elektrycznych w Polsce, nie spełnia obecnie podstawowych
wymagań technicznych i bezpieczeństwa użytkowania, przede wszystkim dotyczących ochrony przed
porażeniem prądem elektrycznym i ochrony przeciwpożarowej. Do najbardziej istotnych zagrożeń
i ograniczeń w nadmiernie przestarzałych instalacjach elektrycznych należy zaliczyć:
1) dużą awaryjność związaną z upalaniem się końcówek przewodów aluminiowych w zaciskach stałych gniazd
wtyczkowych, puszek rozgałęźnych i łączników, powodującą uciążliwe przerwy w zasilaniu odbiorników,
2) powszechne stosowanie zasady łączenia przewodu (według obecnych oznaczeń) ochronno-neutralnego z
zaciskiem ochronnym odbiornika lub gniazdka wtyczkowego) za pomocą tzw. „mostka. Taki układ połączeń
stanowi bezpośrednie zagrożenie porażenia prądem elektrycznym, ponieważ w przypadku przerwy powstałej
w przewodzie ochronno-neutralnym lub często niezamierzonej zamiany przewodów fazowego z ochronno-neutralnym,
na obudowie odbiornika wystąpi pełne napięcie fazowe,
3) możliwość wybuchu pożaru przy stosowaniu przewodów aluminiowych o przekrojach i obciążalności
prądowej zbyt małych do występujących obecnie obciążeń,
4) brak możliwości instalowania wyłączników różnicowoprądowych jako uzupełniającej ochrony
przeciwporażeniowej dodatkowej i ochrony przeciwpożarowej, wskutek braku w instalacjach
wydzielonego przewodu ochronnego PE
Zagrożenia w instalacjach elektrycznych powstają także w wyniku niewłaściwego
ich utrzymania. Do występujących najczęściej nieprawidłowości w zakresie
utrzymania instalacji elektrycznych należy zaliczyć:
1)nagminne nieprzestrzeganie przez właścicieli i zarządców obiektów budowlanych
przepisów ustawy – Prawo budowlane obowiązków przeprowadzania co 5 lat,
przeglądów sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektów, w tym
okresowych kontroli instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie
ustalonym w ustawie,
2) wykonywanie okresowych kontroli instalacji elektrycznej i piorunochronnej w
ograniczonym zakresie, bez sprawdzenia istotnych często parametrów instalacji
decydujących o bezpieczeństwie elektrycznym i pożarowym,
3) wymianę lub modernizację przez właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych
tylko wewnętrznych linii zasilających w budynkach, bez wymiany nadmiernie
przestarzałych
i niebezpiecznych w użytkowaniu instalacji wewnętrznych.
4) niewłaściwie wykonywane usługi elektryczne , świadczone przez osoby nie
posiadające wymaganego przygotowania fachowego, a także przez elektryków w
sposób niezgodny z przepisami elektrycznymi, zasadami wiedzy technicznej
oraz zawodowej sumienności i rzetelności.
Jakie zatem działania zostały podjęte, aby zmienić ten stan rzeczy? Odpowiedź jest jedna. Brak aktualnie
uregulowań prawnych, technicznych i finansowych, nie daje podstaw do podjęcia zakrojonej na skalę
krajową akcji całkowitej wymiany lub ewentualnie modernizacji nadmiernie przestarzałych i jednocześnie
niebezpiecznych instalacji w pomieszczeniach mieszkalnych.
Utrzymanie instalacji elektrycznej
Zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [Dz.U.06.156.1118 ogłoszony dnia 1 września 2006 r.],
właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt
w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w
należytym stanie technicznym, estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia
jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Obiekty powinny być w czasie ich
użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat,
polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego
i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego
otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej
w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności
izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.
Kontrolę stanu technicznego instalacji elektrycznych, powinny przeprowadzać osoby posiadające
kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci
elektroenergetycznych. Wszyscy użytkownicy instalacji elektrycznych powinni wiedzieć, że tylko
prawidłowo wykonana i właściwie eksploatowana instalacja elektryczna daje gwarancję bezpieczeństwa
elektrycznego dla ludzi, urządzeń i obiektów.
Wymagania stawiane instalacjom elektrycznym w budynkach
Instalacja
elektryczna stanowi integralną część wyposażenia budynku i w znacznym stopniu
warunkuje jego prawidłową i bezpieczną eksploatację. Z tego względu instalacje
elektryczne powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w
przewidywanym okresie użytkowania spełniały wymagania dotyczące mocy
zapotrzebowanej
i pozostawały w
pełnej sprawności technicznej, a w odniesieniu do instalacji w budynkach
mieszkalnych spełniały również wymagania wynikające z zapewnienia określonego
komfortu życia mieszkańców. Podstawowe właściwości techniczne instalacji
elektrycznych w budynkach mieszkalnych, powinny być co najmniej takie, aby
zapewniały:
- określony stopień niezawodności dostawy energii elektrycznej o jakości właściwej dla zasilanych
urządzeń,
- nieuciążliwe i bezpieczne użytkowanie urządzeń elektrycznych, a szczególnie ochronę przed
porażeniem prądem elektrycznym, przetężeniami zagrażającymi nadmiernie szybkiemu
zużywaniu się instalacji, pożarem, przepięciami łączeniowymi
i atmosferycznymi oraz innymi
zagrożeniami powodowanymi pracą urządzeń elektrycznych, - ochronę ludzi i
środowiska przed skażeniami i emitowaniem drgań, hałasu, temperatury i pola
magnetycznego o wartościach i natężeniach większych od granicznych
dopuszczalnych.
Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych sprowadza się do zapewnienia ochrony przed następującymi
podstawowymi zagrożeniami:
- porażeniem prądem elektrycznym,
- prądami przeciążeniowymi i zwarciowymi,
- przepięciami łączeniowymi i pochodzącymi od wyładowań atmosferycznych,
Skuteczność ochrony przed tymi zagrożeniami zależy od zastosowanych w instalacjach elektrycznych
rozwiązań technicznych i środków zabezpieczających. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych
powinny się charakteryzować takimi właściwościami technicznymi, aby ich użytkownicy mogli
korzystać bez ograniczeń z posiadanych urządzeń gospodarstwa domowego, sprzętu RTV,
teletechnicznego i innego w przewidywanym okresie eksploatacji instalacji, bez konieczności
wykonywania znaczącej jej modernizacji. Instalacje powinny więc tak zwymiarowane i wykonane,
aby mogły sprostać nowym wymaganiom wynikającym ze zmian w wyposażeniu mieszkań w urządzenia
elektryczne i zmian warunków i stylu życia mieszkańców.
Aktem prawnym określającym obecnie w Polsce warunki techniczne jakim powinny odpowiadać
instalacje elektryczne w budynkach jest obecnie nowelizowane Rozporządzenie Ministra
Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać
budynki i ich usytuowanie
Dz.U.02.75.690
ogłoszony dnia 15 czerwca 2002 r.
Rozporządzenie to dotyczy wszystkich budynków, nie tylko mieszkalnych, dlatego jego wymagania
są określone w sposób dość ogólny, wynikający z szeroko rozumianych warunków bezpieczeństwa.
Postanowienia zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury wymagają
niejednokrotnie rozszerzenia bądź komentarza.

|